ประวัติสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต)

วันที่ 18 ธ.ค. 2559 เวลา 13:58 น.

Views

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) มีนามเดิมว่า ประยุทธ์ อารยางกูร เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 12 มกราคม 2481 ที่บ้านริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำท่าจีน บริเวณตลาดศรีประจันต์ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นบุตรคนที่ 5 จากบุตรธิดา 9 คนของนายสำราญ และนางชุนกี อารยางกูร ที่มีอาชีพประกอบกิจการค้าขายผ้าแพร ผ้าไหม ขายของชำและโรงสีไฟ

เมื่ออายุได้ 6 ขวบท่านเข้าโรงเรียนโรงเรียนอนุบาลครูเฉลียว ต่อมาได้เข้าเรียนต่อระดับประถมศึกษา ที่โรงเรียนประชาบาลชัยศรีประชาราษฎร์ในอำเภอศรีประจันต์  จากนั้นเรียนต่อระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่โรงเรียนปทุมคงคา ในกรุงเทพมหานคร ท่านเป็นคนเรียนเก่ง จนได้รับทุนเรียนดีจากกระทรวงศึกษาธิการ จนถึงมัธยมศึกษาตอนต้น แต่เนื่องจากมีปัญหาเรื่องสุขภาพจากโรครุมเร้าหลายโรค หลังจบระดับมัธยมศึกษาปีที่  3  แล้วทางบิดามารดา จึงสนับสนุนให้บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดบ้านกร่าง อำเภอศรีประจันต์ ที่อยู่ใกล้บ้าน เนื่องจากมองว่าการอยู่ในเพศบรรพชิตจะเอื้อต่อการศึกษาได้มากกว่า จากนั้นท่านจึงได้เริ่มเรียนทางปริยัติธรรมอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2496 ท่านเดินทางไปจำพรรษาเพื่อเรียนปริยัติธรรม ทั้งบาลีและนักธรรมที่วัดพระพิเรนทร์ ในกรุงเทพมหานคร จนสอบได้นักธรรมชั้นเอกและเปรียญธรรม 9 ประโยคขณะยังเป็นสามเณร จึงได้รับพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์จากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงรับเป็นนาคหลวงอุปสมบท ณ วัดพระศรีรัตนศาสดารามเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2504 โดยมีสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (กิตฺติโสภณมหาเถร) วัดเบญจมบพิตร เป็นพระอุปัชฌาย์
              
หลังสำเร็จการศึกษาปริญญาตรีพุทธศาสตร์บัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 1) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยแล้ว ได้ทำการสอนที่มหาวิทยาลัยแห่งนี้ จนได้รับการแต่งตั้งเป็นรองเลขาธิการและดำรงตำแหน่งติดต่อกันนานถึง 10 ปี โดยมีบทบาทสำคัญในการปรับปรุงหลักสูตรของการศึกษาของคณะสงฆ์
โดยพยายามเชื่อมโยงความรู้ทางธรรมให้เข้ากับปัญหาสังคมร่วมสมัยได้ 

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) เคยดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์เป็นเวลา 3 ปี แต่ได้ลาออกจากตำแหน่งเพื่อทุ่มเททั้งกำลังกายและสติปัญญาให้กับงานทางด้านวิชาการ เขียนหนังสือและเขียนบทความออกเผยแพร่
              
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้รับเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระศรีวิสุทธิโมลี เมื่อปี 2512,เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชวรมุนี เมื่อปี 2516, เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพเวที เมื่อปี 2530, เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมปิฎก เมื่อปี 2536,เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัณยบัฎที่พระพรหมคุณาภรณ์ เมื่อปี 2547 และได้รับการโปรดเกล้าสถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะชั้นสุพรรณบัฏที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2559
              
ตลอดชีวิตของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ท่านเป็นเสาหลักในการชี้ความถูกต้องของพระธรรมวินัย เพื่อแก้ไขปัญหาของคณะสงฆ์อยู่หลายครั้ง นอกจากนี้ยังมีบทบาทในการชี้แนะสังคมไทยในการบริหารประเทศด้วย จึงถือเป็นพระมหาเถระผู้เป็นปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาฝ่ายเถรวาท ที่มีคุณูปการเป็นอย่างยิ่งต่อชาวพุทธ และนอกจากจะเคยเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยแล้ว ยังเคยบรรยายพิเศษที่มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย และมหาวิทยาลัยฮาร์วาดร์ด ของสหรัฐฯ ด้วย

หนึ่งในปริญญาดุษฎีบันฑิตกิตติมศักดิ์และรางวัลสำคัญที่ได้รับจากต่างประเทศคือตำแหน่ง"ตรีปิฏกาจารย์"จากสถาบัน"นวนาลันทามหาวิหาร" ในรัฐ"พิหาร"ของ"อินเดีย" เมื่อปี 2538 และเป็นรูปที่ 2 ต่อจากพระถังซำจั๋งของจีน โดยสถาบันแห่งนี้ ยกย่องเชิดชูสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ว่าเป็นผู้มีปัญญามาก ดุจพระสารีบุตรผู้เป็นอัครสาวกเบื้องขวาของพระพุทธเจ้า นอกจากนี้สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ยังได้รับรางวัลการศึกษาเพื่อสันติภาพ จากองค์การยูเนสโกด้วย และท่านเป็นพระสงฆ์รูปแรกของโลกและเป็นคนไทยคนแรกที่ได้รับรางวัลอันทรงเกียรตินี้
               
หนังสือที่เป็นผลงานนิพนธ์ที่ทรงคุณค่ายิ่งของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์มีอยู่มากมาย หนึ่งในเล่มที่ผู้รู้ทั้งหลายเชิดชูว่าเป็นหนึ่งในวรรณกรรมชั้นเยี่ยมของพระพุทธศาสนา ก็คือ หนังสือพุทธธรรม ที่นักปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาเชิดชูว่าเป็นวรรณกรรมที่ทรงคุณค่าสำคัญที่สุด ซึ่งเทียบได้กับหนังสือวิสุทธิมรรคที่รจนา โดยมหาเถระชาวอินเดีย ที่มีชื่อว่าพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งเป็นพระมหาปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาที่รจนาคัมภีร์สำคัญไว้มากมาย และชื่อของท่านคือที่มาของสมณศักดิ์ชั้นสมเด็จของคณะสงฆ์ไทย คือ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
              
การได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ในปี 2559 นี้ ทำให้สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) กลายเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์รูปที่ 18 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

#ธรรมะออนไลน์ #เนติแก้วเคน

Tag : สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์_(ป.อ.ปยุตฺโต) ประวัติ ธรรมะออนไลน์