กล้าลองกล้าลุย : กว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์จากหวาย จ.เชียงราย

วันที่ 6 ก.ค. 2560 เวลา 07:16 น.

Views

กล้าลองกล้าลุยวันนี้ คุณต้นกล้า ชัยอนันต์ ยังอยู่ที่จังหวัดเชียงราย จากกาแฟขี้ควาย ที่หลายคนเห็นแล้ว อยากลิ้มลองรสชาติดูซักครั้ง วันนี้พาไปดูอีกหนึ่งอาชีพที่สืบทอดมานาน ตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ ของ "กลุ่มจักสานหวาย" ที่อำเภอเชียงของ กว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์สวย ๆ ให้เราเห็น ที่มาที่ไปลำบากขนาดไหน ไปติดตามชมกัน

ผลิตภัณฑ์จากหวายสวย ๆ ที่เห็น ทั้งหมดเหล่านี้ เกิดขึ้นจากภูมิปัญญาของชาวบ้านหลวง ในตำบลครึ่ง อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ภายใต้ชื่อ "กลุ่มจักสานหวายบ้านหลวง" มีสมาชิกทั้งหมด 31 คน แต่ที่มาที่ไปของหวายเส้นเหล่านี้ บอกเลยว่า ไม่ธรรมดา และยากกว่าที่คิด

วันนี้กล้าลองกล้าลุย นั่งรถอีแต๊ก ออกเดินทางจากบ้าน มาตั้งแต่เช้า พร้อมกับแม่สร ไกรสร และพ่อพัฒน์ ชัยเรือง สองสามีภรรยา ที่ทำอาชีพตัดลำต้นหวาย หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า หวายท่อน ส่งขาย

แค่ไม่กี่กิโลเมตรจากบ้านก็มาถึงยังป่าหวายแล้ว เราจะสังเกตเห็นว่ารอบด้านตอนนี้ เต็มไปด้วยต้นหวายขึ้นอยู่เต็มพื้นที่ เห็นรก ๆ แบบนี้ ทุกจุดมีเจ้าของหมดแล้ว จะเข้ามาตัดสุ่มสี่สุ่มห้าไม่ได้

หวาย ถือเป็นพืชเศรษฐกิจในท้องถิ่นที่สำคัญอีกชนิดหนึ่ง อย่างพื้นที่ป่าหวาย ในบ้านหลวง มีอยู่ถึง 600 กว่าไร่ กระจายอยู่ทั่วไป ให้ชาวบ้านได้เข้ามาตัดขาย สร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ

แต่บอกไว้ก่อนว่า การเข้ามาตัดหวายแต่ละครั้ง ต้องระวังตัวให้มากที่สุด เพราะทุกจุดที่เราเดินเข้าไป จะรกทึบ เต็มไปด้วยต้นหวายที่มีแต่หนามแหลม ๆ เกี่ยวแข้งเกี่ยวขาเต็มไปหมด งานนี้ได้แผลจากหนามหวาย เป็นของแถม กลับบ้านคนละหลายจุดแน่นอน โดยเฉพาะตามลำต้นจะเจอแต่หนามแหลม แบบนี้

ว่ากันว่าใครโดนหนามทิ่มตำเนื้อเข้าไป ถึงขั้นเป็นหนอง กว่าจะหายก็หลายวันเลย พ่อพัฒน์บอกว่า การตัดหวายแต่ละต้น ต้องมุดเข้าไปตามหาส่วนโคนต้นให้ได้ก่อนเป็นอันดับแรก ยิ่งแก่หวายจะยิ่งเหนียว หากตัดส่วนยอดไปขาย จะใช้ไม่ได้ ไม่มีใครรับซื้อเอาไปจักสาน

เมื่อตัดโคนหวายได้แล้ว ก็จะดึงออกมา แล้วเลาะเอาเปลือกที่มีหนามออกให้หมด ขั้นตอนนี้ ผมโดนหนามตำมือไปหลายแผลเลย แถมยังต้องระวังมีดคม ๆ พลาดโดนมืออีก มือใหม่อย่างผม ทำไป ก็หวาดเสียวไป เมื่อเอาหนามออกได้พอประมาณแล้ว ก็เป็นงานต้องใช้แรงต่อ

นี่แหละ...กว่าจะดึงหวายได้ซักหนึ่งเส้น ใช้แรงสุดพลัง บางทีดึงไปดึงมากว่า 10 นาทีเลย ดึงไปก็เจ็บมือไป เพราะบางเส้นมันยากมาก ดึงสี่ห้าคนก็ไม่หลุด

อุปสรรคของวันนี้ ไม่ใช่แค่ออกแรงดึงหวาย แต่เพราะเป็นป่าที่ค่อนข้างชื้น รู้ตัวอีกที เราก็เจอเจ้าถิ่นบุกมาเต็มพื้นเลย

วันนี้ผมและทีมงาน ก็เลยได้บริจาคเลือดให้ทากไปคนละหลายตัว แบบไม่ค่อยเต็มใจเท่าไหร่นัก

หวายที่ได้จะแบ่งตัดเป็นท่อน ความยาวท่อนละ 3 เมตร นำไปขายในราคาท่อนละ 5 บาท วัน ๆ นึง พ่อพัฒน์กับแม่สร หาเงินได้ที่หลักพันบาทขึ้นไป

นี่แหละ คือที่มาที่ไปของหวาย ก่อนจะนำมาแปรรูป สาน และถัก ให้เป็นผลิตภัณฑ์สวยงามอย่างที่เราเห็นกัน โดยเฉพาะที่กลุ่มจักสานหวายบ้านหลวง ที่นี่ก่อตั้งมาได้เกือบจะ 20 ปีแล้ว ทุกชิ้นทำด้วยใจ และรับรองเรื่องคุณภาพ ที่สำคัญเป็นการสร้างอาชีพให้กับคนในชุมชนอีกด้วย

กว่าจะมาเป็นผลิตภัณฑ์หวายให้เราได้ใช้กัน ลำบากไม่น้อย ยังไงผ่านไปแถวบ้านหลวง อำเภอเชียงของ อย่าลืมแวะอุดหนุน และให้กำลังใจบรรดาพ่อ ๆ แม่ ๆ ที่น่ารักที่นี่ ด้วย

คณาวิทย์ แหวนวงษ์ ถ่ายภาพ

Tag : กล้าลองกล้าลุย หวาย ต้นหวาย หวายแปรรูป ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากหวาย กลุ่มจักสานหวาย เชียงของ เชียงราย กลุ่มจักสานหวายบ้านหลวง