กล้าลองกล้าลุย : ลุยหมู่บ้านผลิตใบยาสูบ จ.น่าน ตอน 2

วันที่ 28 มี.ค. 2562 เวลา 07:05 น.

Views

กล้าลองกล้าลุยวันนี้ คุณต้นกล้า ชัยอนันต์ ยังอยู่ที่จังหวัดน่าน บ้านเกิดของตัวเอง ตามกันต่อกับเบื้องหลังอาชีพ ที่ทำกันเกือบทั้งหมู่บ้าน ลุยหมู่บ้านผลิตใบยาสูบ อาชีพที่สร้างรายได้หลักให้กับคนที่นี่มานานหลายสิบปี ใบยาสูบที่เห็น ขั้นตอนการแปรรูป ไม่ได้ทำกันง่าย ๆ ไปติดตามชมพร้อมกัน

วันนี้ กล้าลองกล้าลุย และทีมงาน ยังปักหลักอยู่ที่จังหวัดน่าน บ้านเกิดของผมเอง ที่นี่คือ บ้านนาหนุน 1 นาหนุน 2 และนาหนุน 3 ในอำเภอท่าวังผา แหล่งปลูกและแปรรูปใบยาสูบแห่งใหญ่ในภาคเหนือ ที่ทำกันเกือบทุกครัวเรือน เบื้องหลัง นอกจากการปลูก การเก็บใบยาสูบแบบนี้แล้ว

แต่ละขั้นตอนต่อจากนี้ ถือว่ามีความสำคัญ ต้องเอาใจใส่ และอดทนอย่างมาก เพราะถ้าพลาดนิดเดียว ใบยาสูบที่เก็บมาได้ทั้งหมด ก็จะขายไม่ได้ราคา ต้องทิ้งทั้งหมด

ที่ป๋างยา หรือจุดแปรรูปใบยาสูบ ที่ชาวบ้านเรียกกัน ถือเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนสำคัญ เขาจะนำมาวางบนรางไม้ที่เรียกว่า เครื่องหั่นใบยา โดยเจาะช่องกลม ๆ ไว้ จากนั้นใช้แรงงานคนลงใบมีด ที่นี่เรียกกันว่า การซอยใบยา

นี่เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านของคนในสมัยก่อน ต้องอดทนมาก เพราะการหั่น หรือซอยใบยาแบบนี้ เขาต้องทำกันทั้งวัน เริ่มงานตั้งแต่เช้ามืดเลย

ใบยาที่ได้จากเครื่องหั่นแบบดั้งเดิมนี้ ค่อนข้างหยาบ และไม่ค่อยสม่ำเสมอกัน สมัยก่อนต้องอาศัยแรงงานคน ผ่านวิธีนี้วิธีเดียวเท่านั้น

แป๊บเดียวแค่นั้นแหละ เราก็จะได้ยาเส้นขนาดบาง ๆ เส้นเล็ก ๆ กองโต แหม...ให้ผมลองทำ ลองเหนื่อยกับวิธีดั้งเดิมตั้งนาน พ่อนันท์ พ่อรส บอกว่า อยากให้เราได้เห็นและได้รู้ว่าคนในสมัยก่อน เขาลำบากกันอย่างไรบ้าง

ยาเส้นที่เห็น ยังต้องผ่านอีกหลายขั้นตอน

จากนี้ไป จะมีอีกหนึ่งหน้าที่ คือ คนรับจ้างตากยาเส้น คนตากต้องกะปริมาณยาเส้นให้พอดี ไม่หนาหรือบางจนเกินไป พร้อมกับเกลี่ยลงบนแผงไม้ไผ่สาน โดยคิดค่าจ้างในการเรียง แผงละ 2 บาท

จากนั้นก็จะนำไปตากแดด ซึ่งถ้ายกไปตากแดดเอง ก็จะได้รับค่าแรงเพิ่มอีก แผงละ 50 สตางค์ ทุกวันนี้คนในหมู่บ้านจึงมีรายได้เสริมจากงานรับจ้างตากยาเส้น ว่ากันที่หลักพันบาทขึ้นไป

ใบยาสูบที่กลายมาเป็นยาเส้นทั้งหมดนี้ จะต้องตากแดดจัด ๆ อีก 3 แดด พร้อมกับสลับตากน้ำค้าง อีก 2 คืน โดยระหว่างนั้นต้องขยันกลับด้าน เพื่อให้สีของยาเส้นมีสีสวย สม่ำเสมอกัน แล้วก็อดทนรอ จนถึงค่ำคืนสุดท้าย

มาถึง ผมก็รีบลงมือช่วยแม่นวล ทำงานทันที แม่นวล บอกว่า คืนนี้ต้องเก็บยาเส้นที่ตากแดดได้ที่แล้ว ให้ทันก่อนรุ่งเช้า

วิธีการเก็บก็คือ ใช้มือพลิกจากปลายด้านใดด้านหนึ่ง ให้มาทบกันเกือบครึ่ง จากนั้นก็ม้วนให้เป็นก้อนกลม ๆ แล้วบรรจุใส่ถุงพลาสติก เพื่อส่งขายอีกที คืนนี้ห้ามให้โดนฝนเด็ดขาด เพราะยาเส้นจะขึ้นรา ทำให้ขายไม่ได้

Tag : สนามข่าว 7 สี กล้าลองกล้าลุย ผลิตใบยาสูบ ใบยาสูบ ต้นยาสูบ น่าน