ห้องข่าววาไรตี้

รายงานพิเศษ : น้ำโขงกระทบวิถีชาวบ้านเมืองเชียงคาน จ.เลย

สภาพแม่น้ำโขงที่มองเห็นดิน สันดอนทราย กลางแม่น้ำหลายจุดในเขตอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย กลายเป็นสิ่งที่ชาวบ้านที่อาศัยริมแม่น้ำโขง ต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ตามระดับน้ำโขง ที่สูงขึ้น และลดต่ำลงอย่างรวดเร็ว ตลอดระยะเวลากว่า 2 ปีมานี้ หลังจากที่ประเทศเพื่อนบ้าน มีการสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ถึง 3 แห่ง ขวางทางแม่น้ำโขง ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำโขง ขึ้น-ลง ผิดธรรมชาติ กลายเป็นปัญหาที่ชาวบ้านที่อาศัยริมแม่น้ำโขงต้องเป็นผู้รับผลกระทบ

อย่างชาวบ้านที่แก่งคุดคู้ ที่มีอาชีพประมงรายนี้ ต้องจอดเรือหางยาวของตัวเองไว้ ต้องปรับเปลี่ยนมารับจ้างวิ่งเรือนำเที่ยวเป็นอาชีพหลักแทน โดยบอกว่าเป็นเพราะระดับน้ำโขงที่แห้ง ทำให้ปลาหลายชนิดหายไป และไม่มีรายได้เหมือนก่อน แต่ระดับน้ำที่ลดต่ำยังส่งผลกระทบต่อการเดินเรือนำเที่ยว คือ เรือต้องวิ่งอ้อมลำน้ำ เพื่อหลบสันดอนทรายและโขดหินที่โผล่ขึ้นมา เพื่อความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว

เช่นเดียวกับนักท่องเที่ยว ที่ลงเรือท่องเที่ยวดูความสวยงามในลำน้ำโขง เล่าว่า รู้สึกตกใจที่ระดับน้ำลดต่ำ เพราะอดีตเคยเห็นระดับน้ำเต็มตลิ่ง และเป็นกังวลแทนชาวบ้านที่ต้องมีวิถีชีวิตกับลำน้ำโขง กับวิกฤตระดับน้ำที่ยากจะคาดเดา หรือไม่เป็นไปตามฤดูกาลเหมือนเก่า

ทีมข่าวช่อง 7HD ได้นั่งเรือหางยาวไปกับชาวประมงที่จะออกไปหาปลาบริเวณแก่งคุดคู้ ซึ่งเป็นจุดยังสามารถจับปลาขนาดใหญ่ได้ แต่กระแสน้ำค่อนข้างไหลเชี่ยว ซึ่งชาวประมงที่หาปลาในแม่น้ำโขงรายนี้เอง ยอมรับว่าเพิ่งเคยเห็นระดับน้ำโขงลดลงอย่างรวดเร็ว แม้ว่าจะยังคงจับปลาไปขายได้ในช่วงนี้ แต่ก็เป็นกังวลว่า หากระดับน้ำที่ขึ้นลง ไม่เป็นไปตามธรรมชาติ การขยายพันธุ์ของสัตว์น้ำในแม่น้ำโขงก็อาจจะได้รับผลกระทบในอนาคตได้

ระดับน้ำโขง ที่ขึ้นๆ ลงๆ อาจจะยังไม่ส่งผลกระทบรุนแรง แต่ความมั่นคงในเรื่องทรัพยากรน้ำสำหรับการทำเกษตร และน้ำประปาในอนาคต หลายภาคส่วนเกี่ยวข้อง ต้องเตรียมพร้อมรับมือ ทั้งการเร่งเก็บกักน้ำในอ่างเก็บน้ำชลประทาน ไปจนถึงการแจ้งเตือนประชาชน ให้ประเมินสถานการณ์ก่อนจะตัดสินใจทำการเพาะปลูก รวมทั้งต้องประสานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้าไป ดูแลสำรวจ พื้นที่ติดแม่น้ำโขง ที่ได้รับผลกระทบจากสันดอนทราย ทั้งการเดินเรือ รวมถึงการสูบน้ำเพื่อใช้ในการเกษตร หากจุดใด มีสันดอนทรายกว้าง ไม่สามารถสูบน้ำได้ จะต้องนำเครื่องจักรเข้าไปเปิดทางน้ำ บรรเทาความเดือดร้อน หากประเทศเพื่อนบ้านมีการปิดประตูระบายน้ำ ที่จะส่งผลกระทบกับระดับน้ำในแม่น้ำโขงอีก ซึ่งถือเป็นเรื่องที่จะกระทบกับประชาชนเป็นอย่างมาก