สนามข่าว 7 สี

รายงานพิเศษ : วิกฤตน้ำโขงเปลี่ยนสี กระทบชาวบ้านริมฝั่ง

ขณะนี้แม่น้ำโขง ที่จังหวัดเลย มีสีฟ้าใสสวยงาม แต่ชาวบ้านในพื้นที่กลับกังวลว่าความสวยงามจะทำให้สัตว์น้ำท้องถิ่นหายากสูญพันธ์ุ เพราะน้ำไร้ตะกอนดิน แหล่งอาหารสำคัญของสัตว์น้ำ และปัจจุบันยังพบว่าระดับน้ำโขงขึ้นลงผิดธรรมชาติ จนชาวบ้านต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ติดตามจากคุณอรรถพล ดวงจินดา

กระแสน้ำและสีของแม่น้ำโขงที่เปลี่ยนไปจากอดีต จากน้ำสีแดงขุ่นมีตะกอนดิน กลายเป็นสีฟ้าไร้ตะกอนตลอดลำน้ำที่ไหลผ่านประเทศไทย ระยะทางยาวกว่า 1,520 กิโลเมตร อย่างบริเวณนี้ แก่งคุดคู้ อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย แม้ระดับน้ำโขงจะเพิ่มขึ้นกว่าช่วงที่ผ่าน ๆ มาก็ตาม ชาวบ้านที่นี่เล่าให้ฟังว่า หลังจากที่ประเทศจีน และ สปป.ลาว เริ่มสร้างเขื่อน และปล่อยน้ำออกมาน้อยกว่าช่วงเดียวกันใน 2 ปีก่อน ราว 3 เมตร จึงไม่ใช่สัญญาณที่ดีนักสำหรับชาวประมง 2 ฝั่งลำน้ำโขง เรือประมงหลายลำถูกจอดทิ้ง หลายคนต้องทิ้งอาชีพประมง หาอาชีพอื่นมาเลี้ยงครอบครัว เพราะจับสัตว์น้ำไม่ได้เหมือนก่อน เหตุเพราะระดับน้ำโขงที่ขึ้น ๆ ลง ๆ ไม่ตรงตามฤดูกาล

ระดับน้ำโขงที่เปลี่ยนไปจนผิดกลไกธรรมชาติ ทำให้หลายฝ่าย ทั้งนักวิชาการ รวมถึงชาวบ้านริมฝั่งโขง ต่างกังวลถึงผลกระทบ รวมทั้งขณะนี้ที่สีน้ำโขงเปลี่ยนเป็นสีฟ้าใสว่า "จะไม่ใช่ความงดงาม แต่คือหายนะของสายน้ำที่ใหญ่ที่สุดในอุษาคเนย์ ที่ได้ชื่อว่า ราชาแห่งสายน้ำ เพราะเป็นแม่น้ำที่หิว เพราะขาดตะกอนดิน เสี่ยงทำให้เกิดการกัดเซาะใต้ท้องน้ำและตลิ่ง" แม้ปัจจุบัน ระดับน้ำโขงจะเพิ่มสูงขึ้นมาบ้างแล้ว แต่เราก็ยังมองเห็นสันดอนดินและหิน

น้ำโขงที่เปลี่ยนสีและไร้ตะกอน ทางวิชาการยังระบุว่าเสี่ยงให้สัตว์น้ำไร้แหล่งหากิน และวางไข่ ปลาหลายสายพันธุ์ในลำน้ำโขงก็เสี่ยงสูญพันธุ์ ซึ่งการจะแก้ไขต้องเป็นการหารือกันระหว่างประเทศ ที่แม้จะแก้ไขได้ยาก เพียงแต่อาจช่วยทำให้ผลกระทบนั้นเบาลง