สนามข่าว 7 สี

อนุวัตจัดให้ : ปีนลูกลาน 60 ปี มีครั้ง จ.อุบลราชธานี

อนุวัตจัดให้ วันนี้ จะพาคุณผู้ชมไปกินลูกลาน ต้นไม้ทรพี ลูกฆ่าแม่ เพราะต้องรอถึง 60 ปี กว่าต้นลานจะออกลูก เมื่อลูกสุดท้ายหล่น ต้นแม่ก็จะตายทันที หากินยาก ติดตามจาก อนุวัตจัดให้

นี่คือ ต้นลาน ต้นไม้ตระกูลปาล์มใบใหญ่ ต้นสูง 6-10 เมตร ต้นไม้ทรพี เมื่ออายุประมาณ 60 ปี ต้นแม่จะออกลูก บนส่วนยอดสุดอย่างที่เห็น และเมื่อผลสุดท้ายแก่หล่นลงพื้น ต้นแม่จะตายทันที และวันนี้ ผมต้องปีนเก็บลูกลานกับชาวบ้าน

อนุวัตจัดให้ พร้อมทีมงาน เราอยู่ที่บ้านนาเลิน-บ้านนาหว้า ตำบลนาเลิน อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี พวกเค้ากำลังพาผมไปปีนเก็บลูกลาน รอให้แดดร่มลมตกแล้วลุยกันเลย

สมัยก่อนมีต้นลานเยอะ เดียวนี้ตามพื้นที่ต่าง ๆ ไม่ค่อยมีให้ลูกหลานเห็นแล้ว นั่งรถมาไม่นาน ถึงแล้ว บริเวณนี้มีต้นลานหลายต้นอยู่

และต้นนี้สูงลิบ เป็นต้นที่ชาวบ้านบ้านนาเลิน เค้ารอให้อนุวัตจัดให้อยู่ 60 ปี ถึงจะได้กินลูกของมัน ลูกลานจะอยู่ส่วนยอดสุด ที่สำคัญขึ้นยากกว่ามะพร้าว เพราะต้นทึบ ก้านใบเต็มไปด้วยหนาม ใบใหญ่ ขึ้นต้องระวัง ให้พวกพี่เค้าขึ้นกันไปก่อน

จากนั้น ผมค่อย ๆ ปีนต้นข้าง ๆ ตามขึ้นไป ยากลำบาก ขึ้นยากเพราะหนาม

ชาวบ้านข้างบนก็ลุ้นว่าผมจะขึ้นถึงหรือเปล่า ข้างล่างก็ลุ้นว่าจะทำได้ไหม

สุดท้ายก็ทำได้ ถึงแล้ว ยอดต้นลาน อากาศเย็นดี จับให้มั่น แล้วเริ่มตัด

ตัดแล้วไม่ได้โยนลงง่าย ๆ เพราะใบที่แผ่กว้าง ทำให้หย่อนลูกลานลงมาลำบาก

ลงมากระจายแทบไม่เหลือ ชาวบ้านด้านล่างก็ทำหน้าที่ช่วยกันเก็บใส่กระสอบ เห็นท่าจะไม่ดี ต้องให้คนขึ้นมาช่วยบริเวณตรงกลาง ไม่เช่นนั้นลูกลานจะค้างอยู่บนต้นมากเกินไป ตอนนี้พวกผมค่อย ๆ ตัดลงไปทีละพวง ๆ

ด้านล่างดูจะสนุกสนานกับการเก็บลูกลานมาก ขอลงไปดูว่าลูกลานหน้าตาเป็นยังไง

นี่หน้าตาของลูกลาน ดูภายนอกคล้ายกับลูกหมาก แต่ชาวบ้านบอกว่าสามารถกินได้เลย จะกินน้ำ หรือกินเนื้อได้หมด แต่วิธีการปลอกจะแตกต่างกัน

หวานสดชื่น เวลาปลอกก็ต้องปลอกเปลือกให้หมด ไม่เช่นนั้นจะมีรสฝาดติดไปด้วย

ได้ลูกลานแล้ว ขนกันมาเป็นกระสอบแบบนี้ เอาไปทำอะไร ชาวบ้านบอกว่ากำลังเอาลูกลานไปเชื่อม ช่วยกันนำลูกลานมาปลอกเปลือก ล้างน้ำให้สะอาด จากนั้นนำไปหั่นเป็นชิ้นพอดีคำแบบนี้ ต้มน้ำให้เดือด ใส่ใบเตยเพิ่มความหอม จากนั้นใส่น้ำตาลแล้วนำลูกลานลงไปเชื่อม เป็นวิธีการถนอมอาหารเก็บไว้ได้นาน เนื่องจากหากินได้ยาก เวลากินจะกินสด ๆ หรือทำเป็นส่วนผสมของน้ำแข็งไส ดับกระหายช่วงหน้าร้อนแบบนี้ก็ได้

หวานชื่นใจ รสชาติคล้ายลูกชิด เป็นของหวานเข้ากับบรรยากาศช่วงหน้าแล้งแบบนี้พอดี แถมมีสรรพคุณทางยา ช่วยล้างกระเพาะ ฆ่าเชื้อในลำใส้ และช่วยระบาย ส่วนใครหลายคนที่กังวลว่า ต้นลานจะไม่มีให้ลูกหลานดู ตอนนี้ทางวนอุทยานน้ำตกผาหลวง ขอให้ชาวบ้านเก็บลูกลานไว้ 1 ต้น รอให้แก่ จากนั้นนำเมล็ดไปเพาะ น่าจะได้เป็นพันต้น เพื่อแจกจ่ายให้ชาวบ้านนำไปขยายพันธุ์

วันนี้ปีนต้นลานเหนื่อยแล้ว ขอเปิบอาหารแซ่บ ๆ กับชาวบ้านต่อ ขอบคุณชาวบ้านตำบลนาเลิน-นาหว้า ตำบลนาเลิน อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี วนอุทยานน้ำตกผาหลวง