สนามข่าว 7 สี

กล้าลองกล้าลุย : คนรับจ้างเฉงอวน อาชีพทางรอดในยุคโควิด-19

กล้าลองกล้าลุย วันนี้ คุณต้นกล้า ชัยอนันต์ พาคุณผู้ชมทุกท่านไปที่จังหวัดระยอง พาไปดูเบื้องหลังอีกหนึ่งอาชีพ ที่ถ้าเอ่ยชื่อแล้วหลายคนอาจสงสัย อาชีพนี้คืออะไร กับอาชีพ "คนรับจ้างเฉงอวน" อาชีพทางรอดในยุคโควิด-19 ทั้งการทำงาน และรายได้ในแต่ละวัน จะคุ้มค่าเหนื่อยหรือไม่ ไปติดตามชมพร้อมกัน

วันนี้ กล้าลองกล้าลุย พร้อมกับทีมงาน เราพาคุณผู้ชมทุกท่านออกเรือฝ่าคลื่นสูง มาดูวิถีชีวิตชาวประมง ของกลุ่มประมงเรือเล็กบ้านเก้ายอด ในอำเภอเมือง จังหวัดระยอง วันนี้ เราจะมาเก็บอวน หรือกู้อวนปู ที่วางเอาไว้ตั้งแต่เมื่อวาน

เราออกเรือมาประมาณ 09.00 น. มี น้าแกะ บุญเลิศ, น้าชวย และ พี่ชัย จุดเริ่มต้นของอาชีพ คนรับจ้างเฉงอวน ก็เกิดขึ้นจากบนท้องทะเลแบบนี้

อวนที่วางไว้จะถูกดึง ถูกสาวขึ้นมาทีละปั้น ค่อนข้างยาวใช้ได้ แต่ละปั้นเราจะใช้เวลาเกือบครึ่งชั่วโมงได้ นอกจากปูม้า ทั้งขนาดเล็ก ขนาดใหญ่ ที่ติดอยู่ในอวนแล้ว ก็ยังมีปลาเล็กปลาน้อยหลากหลายชนิดอีกด้วย

การสาวอวน เขาจะแยกฝั่ง ปูอีกฝั่ง ปลาอีกฝั่ง เพื่อที่เวลาแกะออกจะได้ง่าย ส่วนตรงกลางก็จะวางอวนเปล่า และวางซ้อนกันเรื่อย ๆ จนกว่าจะหมดปั้น

อย่างที่บอกไป วันนี้ เราต้องสู้กับลม และคลื่นที่แรงเป็นพิเศษ ผมจึงทำงานไป พร้อมกับหาที่ยึดเกาะบนเรือไป เมื่อสาวอวนจนหมดปั้นแล้ว ก็จะมัดด้วยตาข่ายตาถี่ให้เป็นก้อน และวางไว้ต่างหากอีกที ทำแบบนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าอวนที่วางไว้จะหมด

จากนี้เมื่อกู้อวนได้ครบทุกจุดแล้ว อวนจะถูกส่งต่อมาบนฝั่ง เพื่อให้คนที่รับหน้าที่แกะปู แกะปลา ได้ทยอยแกะออกไปขาย กลุ่มประมงเรือเล็กบ้านเก้ายอด มีสมาชิกอยู่เยอะพอสมควร ทุกวันก็จะมีคนออกเรือไปวางอวน แต่ละวันจึงมีอวนให้ต้องเฉงจำนวนไม่น้อยเลยทีเดียว

วันนี้ เราได้ปูเยอะพอสมควรเลย แต่สภาพของอวนที่เห็นหลังจากที่แกะเอาสัตว์น้ำที่ติดออกแล้ว ทั้งยุ่งเหยิง และพันกันไปมา ดูแล้วแทบจะใช้งานต่อไม่ได้ หน้าที่ของคนรับจ้างเฉงอวน ก็จะมาทำงานต่อจากนี้ทันที

น้องโอ๊ต อรัญ ชูเชิด คนรับจ้างเฉงอวนมือฉมังคนนี้แหละ คือ พระเอกของเรา น้องเขาบอกว่า อาชีพนี้มีคนรับจ้างอยู่ทั่วไป อาศัยความไว และความชำนาญในการทำ คุณผู้ชมอาจจะสงสัย อาชีพคนรับจ้างเฉงอวนคืออะไร การเฉงอวน จริง ๆ แล้วก็คือ การจัดอวน หรือเก็บอวนให้เป็นระเบียบ ไม่พันกันเป็นก้อนเป็นปม ที่สำคัญ คือ ให้ง่ายต่อการนำอวนไปวางในครั้งต่อไป หนึ่งปั้นที่เห็น น้องโอ๊ต อรัญ ใช้เวลาทำแค่แป๊บเดียว

นี่แหละ น้องเขาทำได้ไวมาก ๆ ไหน ๆ ก็มาเกาะติดกันตั้งแต่เช้า ได้เวลาที่ผมเองขอเป็นผู้ช่วยดูซะหน่อย น้องโอ๊ต อรัญ บอกว่า วิธีสังเกตง่าย ๆ คือ ด้านบนของอวนจะเป็นตุ้มสำหรับลอยน้ำ ส่วนด้านล่างที่ชาวประมงเรียกกันติดปากว่า ตีนอวน จะหนักหน่อย มีทั้งแบบตะกั่ว เหล็ก หรือซีเมนต์ ต้องเอาไว้ด้านล่าง คนเฉงอวนที่ดีจะมีงานจ้างต่อหรือไม่ ก็ต่อเมื่อชาวประมงเอาอวนนี้ไปวางอีกรอบ ถ้าอวนวางได้ดี ไม่มีติดขัด เขาก็จะมาจ้างเราต่อ อาชีพนี้รายได้อาจจะไม่สูงมาก แต่ในยุคที่โควิด-19 กำลังระบาดอยู่ ใครที่ขยัน ไม่มีวันอดตายแน่นอน

ถึงเงินจะไม่มาก แต่ที่กลุ่มประมงเรือเล็กบ้านเก้ายอด มีงานรับจ้างเฉงอวนให้ทำทุกวัน และที่สำคัญ อาหารทะเลของที่นี่ บอกได้เลยว่า สดมาก ๆ