สนามข่าว 7 สี

กล้าลองกล้าลุย : มะพร้าวแก้วเชียงคาน จ.เลย อาชีพทางรอดในยุคโควิด-19 ตอน 2

กล้าลองกล้าลุย วันนี้ คุณต้นกล้า ชัยอนันต์ ยังอยู่ที่อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เบื้องหลังการทำ "มะพร้าวแก้ว" อร่อยขึ้นชื่อ ที่ต้องซื้อเป็นของฝากสำหรับนักท่องเที่ยว ยังมีอีกหลายอาชีพต่อจากนี้ พร้อมกับวิธีการทำแบบไม่หวงสูตร ทำอย่างไรถึงจะได้มะพร้าวแก้วอร่อย ๆ และมะพร้าวแก้วเกรดเอ ทำไมราคาถึงแพง กิโลกรัมละ 300 บาท ไปติดตามชมพร้อม ๆ กันใน "กล้าลองกล้าลุย"

เบื้องหลังของอาชีพ คนเก็บมะพร้าวขาย ที่วันนี้กล้าลองกล้าลุย ยังเกาะติดกันอยู่ เป็นอาชีพที่ต้องใช้ความอดทนสูงมาก ๆ เพราะต้นมะพร้าวที่สูงท่วมหัว ต้องใช้ไม้สอยหลายสิบเมตร ต่อกันขึ้นไปสอยทีละลูก ทีละลูกแบบนี้ กินเวลายาวนานตั้งแต่เช้า ทั้งเก็บ ทั้งปอกเปลือก กว่าจะได้เต็มรถเข็น ก็ใช้เวลากันหลายชั่วโมง

งานใช้แรงต่อจากนี้ อย่างที่บอกไป เป็นงานถนัดของผมเลย มะพร้าวที่เราปอกเปลือกเสร็จแล้ว ต้องเข็นเอาไปไว้ที่รถ รวบรวมทีละสวนให้ได้เยอะที่สุดตามออเดอร์

มะพร้าวที่รับซื้อตามสวน พี่ไพรวรรณ บอกว่า จะซื้อในราคาลูกละ 5 บาท แล้วแต่ช่วง ช่วงที่มะพร้าวหายาก ราคาจะขยับขึ้นไปอีกหลายเท่าตัว ซึ่งร้านทำมะพร้าวแก้ว จะรับซื้อต่อลูกละ 12 บาท ดูเหมือนได้กำไรเยอะ แต่เมื่อหักค่าแรงของคนงาน 3-4 คน ไหนจะค่าน้ำมันรถที่ต้องตระเวนไปตามจังหวัดต่าง ๆ ตะลอน ๆ ทั้งวันแล้ว ก็เหลือกำไรนิดเดียวเอง

จากอาชีพคนเก็บมะพร้าวขาย จากนี้จะถูกส่งต่อไปยังร้านทำมะพร้าวแก้ว อย่างร้านที่เราเกาะติดขั้นตอนการทำอย่างละเอียดในวันนี้ ชื่อว่าร้าน "เคียงเลย" ของพี่น้อย อภิสรา ธรรมาพา

ร้านเคียงเลย คือหนึ่งในหลายสิบร้านที่ทำมะพร้าวแก้วขายมานับสิบปี ทุกเช้ามะพร้าวกองโต ก็จะนำมาไว้ที่หลังร้าน ผ่านอาชีพ "คนรับจ้างผ่าลูกมะพร้าว" หรือบางคนก็เรียกว่า "คนเฉาะมะพร้าว" หน้าที่หลัก ๆ ก็คือ ผ่าครึ่งมะพร้าว แยกน้ำไว้ต่างหาก จะไม่ทิ้ง เพราะเอาไว้ใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง อาชีพนี้ยิ่งทำได้ไวเท่าไหร่ ก็ได้เงินเยอะเท่านั้น เพราะค่าจ้างของการผ่า หรือเฉาะมะพร้าว จะอยู่ที่ลูกละ 1 บาท

เบื้องหลังของการทำอาชีพนี้ ต้องรู้เทคนิคของการงัด การแซะ และดึงเอาเฉพาะเนื้อออกจากกะลามะพร้าว ให้ได้รูปที่สวยงาม ไม่ฉีกขาด

ในแต่ละวันจะมีมะพร้าวมาให้ พ่อแต้ว กับพี่น้อย นั่งผ่า นั่งเฉาะ และนั่งจิ้ม อยู่ที่ 500 ลูก ไปจนถึง 1,500 ลูกก็มี เงินค่าแรงที่ได้มา ก็จะหารเฉลี่ยคนละครึ่งเท่ากัน ใช้เวลาในการทำงานต่อวัน กว่าจะได้ทีละ 100 ลูก บอกเลยไม่ได้ง่าย ๆ

มะพร้าวแก้วที่มีหลายเกรด แบ่งเป็นเกรดเอ เกรดบี ไปจนถึงเกรดซี หรือเกรดเส้น หลายคนอาจจะสงสัย เขาแบ่งเกรดกันอย่างไร เดี๋ยวผมจะพาไปหาคำตอบ

ซึ่งจุดของการแปรรูปจะอยู่ด้านใน เคล็ดลับอย่างแรกที่ พี่น้อย อภิสรา บอกกับเราก็คือ จะเอาเนื้อมะพร้าวที่ได้ไปแช่และล้างด้วยน้ำมะพร้าว ที่เฉาะรวมไว้เป็นถังใหญ่ก่อนเป็นอันดับแรก เพื่อให้ซึมซับความหอมหวาน ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของน้ำมะพร้าว ลงไปในเนื้อมากยิ่งขึ้น ที่สำคัญคือจะล้างสิ่งสกปรกออกได้ง่าย จากนั้นก็ปอก หรือลอกเอาผิวสีน้ำตาล ส่วนที่ติดกะลาออก แล้วนำมาหั่นให้ได้ขนาดที่พอดี อาชีพคนรับจ้างปอกตรงนี้ จะได้ค่าแรงกิโลกรัมละ 3 บาท ต้องไม่ปอกเข้าลึกจนเกินไป เพราะถ้ายิ่งกินเนื้อเยอะ ทางร้านก็จะขาดทุน แต่ถ้าปอกออกไม่หมด เมื่อแปรรูปออกมาแล้ว สีจะไม่สวย ดังนั้นจึงต้องเบามือ และระวังอย่างมาก

มะพร้าวที่หั่นเสร็จแล้ว จะถูกส่งต่อให้กับอีกหนึ่งอาชีพ เป็นอาชีพที่หาคนทำได้ยาก และต้องฝึกฝนกันเป็นปี ๆ ถึงจะทำได้ คนทำตรงนี้ถือว่าสำคัญมาก เพราะต้องแบ่งเกรดของมะพร้าวออกเป็นแต่ละเกรด ทุก 1 ชิ้น จะสามารถทำเกรดเอได้ ก็แค่แผ่นเดียว ครั้งเดียวเท่านั้น

นี่แหละ เกรดเอจึงกลายเป็นของหายาก และทางร้านต้องซื่อสัตย์กับผู้บริโภคจริง ๆ คนที่นั่งทำก็ต้องมีความชำนาญสูง เพราะถ้าทำให้เกรดเอเสียเยอะ ไม่เป็นแผ่นที่สวยงาม กำไรที่ควรจะได้ ก็จะหายไปหมด เมื่อเราได้มะพร้าวออกมาเป็นแผ่นแล้ว ก็จะนำไปแช่ในน้ำเกลือ เพื่อขจัดความมันออกก่อน แล้วถึงล้างด้วยน้ำสะอาดอีก 3 น้ำ

จากนี้ก็จะนำไปต้มด้วยน้ำตาลทรายขาว ในสัดส่วน มะพร้าว 7 กิโลกรัม น้ำตาล 3 กิโลกรัม เวลาในการต้มประมาณ 1 ชั่วโมง ต้องขยันคนบ่อย ๆ เพื่อไม่ให้มะพร้าวติดกระทะจนไหม้ได้ ไม่งั้นต้องทิ้งทั้งหมด

ครบหนึ่งชั่วโมงแล้วก็พักไว้ให้เย็น แล้วถึงนำมาเคี่ยวใหม่ จากที่มะพร้าวเป็นสีใส น่ารับประทาน ก็จะเริ่มแห้ง ถือเป็นอันใช้ได้

เคล็ดลับอย่างสุดท้ายคือ ต้องนำมาเข้าเครื่องร่อน เพื่อร่อนเอาเกล็ดน้ำตาลออก ลดความหวานของมะพร้าวแก้วลง จะได้ความอร่อยที่ลงตัวแบบพอดี ๆ กว่าจะได้มะพร้าวแก้วมาขาย ไม่ได้ง่าย ๆ เลย ราคาของมะพร้าวแก้วเกรดเอ จะอยู่ที่กิโลกรัมละ 300 บาท ว่ากันว่าเกรดเอมีเท่าไหร่ก็ขายหมด ผลิตแทบไม่ทัน เนื่องจากลูกค้าได้ชิมแล้วต่างก็ติดใจในความนุ่ม และความอร่อย

มะพร้าวแก้วเชียงคาน อาชีพทางรอดในยุคโควิด-19 ที่เราเกาะติดวันนี้ ฝากทุกท่านไปอุดหนุน เพื่อสร้างอาชีพให้กับชาวบ้านกันด้วย