สนามข่าว 7 สี

กล้าลองกล้าลุย : ลุยภูมิปัญญาปลาย่างรมควัน จ.พระนครศรีอยุธยา ตอน 1

กล้าลองกล้าลุย วันนี้ ต้นกล้า ชัยอนันต์ พาไปที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับ ปลาย่าง ที่ขายตามท้องถนนทั่วไป แต่ไม่เคยเห็นกรรมวิธี และเบื้องหลังที่ผ่านหลากหลายอาชีพมาก่อน วันนี้จะพาไป "ลุยภูมิปัญญาปลาย่างรมควัน" แต่ละขั้นตอน มีทั้งเสี่ยงอันตราย และอาศัยความอดทนสูง ไปติดตามชมพร้อมกัน ใน กล้าลองกล้าลุย

เอกลักษณ์อย่างหนึ่งของ ปลาย่างรมควัน คือ เนื้อที่แห้ง กรอบ และหอมอร่อย เก็บไว้ได้นานแรมปี ไม่มีหนอน หรือแมลงมารบกวนให้เราเสียความรู้สึก นี่เป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมของชุมชนริมน้ำ ที่มีมานานหลายสิบปี มีหลายจังหวัดที่ยึดอาชีพนี้เป็นอาชีพหลัก อย่างที่นี่ เจ๊ตั้วปลาย่าง ของ พี่ตั้ว จรีย์ ศรีสง่า เขาทำแบบครบวงจร แต่กว่าจะมาเป็นปลาย่างรมควัน ที่ทำมาจากปลาสวาย พร้อมส่งขายได้แบบนี้ เบื้องหลังกว่าจะได้ปลา ไม่ได้ง่าย ๆ

ปลาสวาย ถือเป็นปลายอดนิยม ที่มักจะนำมาแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่า แต่อันตรายที่หลายคนรู้กิตติศัพท์กันดี ก็คือ เงี่ยงปลาที่แหลมคม มีลักษณะคล้ายกับใบเลื่อย มีคนได้รับบาดเจ็บ และเสียชีวิตจากเงี่ยงปลาตำ จนเป็นข่าวมาแล้ว ซึ่งวันนี้ เราจะลงลุยน้ำไปจับ บอกตัวเลขเบา ๆ ไม่ใช่ที่ 1-2 ตัน แต่เป็น 10 ตันได้

ในบ่อเลี้ยงปลาสวาย ที่เลี้ยงไว้ได้ 11 เดือน เป็นการเลี้ยงแบบธรรมชาติใต้โรงเลี้ยงไก่ ไม่มีการใช้สารเคมี ถือเป็นระยะที่ปลาสวายพร้อมจับขายได้แล้ว วันนี้ ทีมจับปลา มากันตั้งแต่เช้า จากนี้ก็จะใช้อวนลากต้อนฝูงปลาไปเรื่อย ๆ อาชีพที่เสี่ยงที่สุด คือคนในน้ำ เพราะยิ่งต้อนให้ปลาไปรวมกันได้เยอะมากเท่าไหร่ ก็อันตรายมากเท่านั้น

นี่แหละ เสียงร้องของคนในน้ำ ดังเป็นระยะ ๆ

ผมเองตอนนี้ยังไม่กล้าลงไป เพราะทุกก้าวที่เดินในน้ำ เสี่ยงที่จะเหยียบปลา เดินชนปลา หรือปลาว่ายมาชน แล้วถูกเงี่ยงตำเอาได้ ไม่ต่างกับเดินในดงหนามที่เรามองไม่เห็น งานนี้อาศัยประสบการณ์ และดวงล้วน ๆ

เมื่อรวบรวมความกล้าได้ มาลุยกับพี่ ๆ เขาทั้งที ก็ขอลองเดินลงน้ำ ไปเป็นผู้ช่วยดูหน่อย

หน้าที่ของคนจับปลา คือ ต้องคอยต้อนปลาให้มาอยู่ในอวนรวมกัน จะได้จับเสร็จทีเดียว ไม่เสียเวลา และไม่เสี่ยงอันตรายหลายรอบ แต่สำหรับผมเองเดินไปก็หวาดเสียวไป เพราะถึงแม้จะอยู่นอกอวน แต่ก็ยังเดินชนปลาสวายเป็นระยะ ๆ ก็ปลาตั้ง 10 ตัน ยังไงก็ต้องมีเล็ดรอดออกมาบ้าง ซึ่งตอนนี้ผมขอเป็นผู้ช่วยอีกแรง

จากนี้ก็จะแบ่งอวนออกเป็น 2 ส่วน เพื่อให้จับปลาได้ง่ายขึ้น

คนในน้ำจะคอยขยับเสาไม้ที่ผูกติดอวนไว้ ให้กระชับพื้นที่เข้าไป เป็นระยะ ๆ แน่นอน ผมเองก็ยังกล้า ๆ กลัว ๆ ช่วยงานไป หวั่น ๆ ไป มาลุ้นกัน ใครจะเจอแจ็กพอตบ้าง

ปลาไม่รู้กี่ตัว ดิ้นจนน้ำกระเด็น กระจายไปทั่ว ซึ่งตอนนี้ได้เวลาที่เราต้องจับปลากันแล้ว มาลุ้นและติดตามชมกันต่อวันพรุ่งนี้ บอกได้คำเดียวว่า งานนี้มีคนเจ็บตัวและได้เลือด พร้อมกับมาดูวิธีการแปรรูปปลาสวายรมควันกันต่อ ห้ามพลาด