สนามข่าว 7 สี

รายงานพิเศษ : เขื่อนใต้ดิน ต้นทุนน้ำจากธรรมชาติ

เขื่อนใต้ดิน เป็นอีกตัวอย่างธนาคารน้ำ ที่ชาวดงขี้เหล็กนำมาปรับใช้กับพื้นที่เกษตรเพื่อแก้ปัญหาน้ำแล้ง ที่ทำให้แปลงไม้ประดับที่ใช้น้ำมากเสียหายอย่างได้ผล และมีการขยายผลไปยังชุมชนข้างเคียง เพื่อความสำเร็จร่วมกัน ติดตามจากรายงานคุณมะลิ แซ่ฉิ่น

นี่เป็นเขื่อนใต้ดินแห่งแรกของชุมชนดงขี้เหล็ก ที่ ผู้ใหญ่สมศักดิ์ ชัยมาด ลงทุนขุดขึ้นในแปลงเกษตรท้ายสวน และย้ำว่าตั้งแต่ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้จาก ปตท. ในการจัดการน้ำ เปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมการใช้น้ำของผู้ใหญ่อย่างสิ้นเชิง บ่อที่ขุดกว้าง 25 เมตร ยาว 130 เมตร ลึก 8 เมตร จุน้ำได้ถึง 26,000 ลูกบาศก์เมตร ยามหน้าแล้ง แม้น้ำจากบ่อจะแห้งเหือด แต่ก็ยังเหลือส่วนที่เป็นสะดือ ใช้ประคองรดน้ำในแปลงเกษตรรอฤดูฝนมาเยือนได้

ทุกวันนี้จากเขื่อนใต้ดินต้นแบบของ ผู้ใหญ่สมศักดิ์ ถูกขยายผลออกไปมากกว่า 2,000 บ่อ ในพื้นที่ตำบลดงขี้เหล็ก กลายเป็นโมเดลต้นแบบให้อีกหลายจังหวัด มีทั้งกลุ่มนักวิชาการ เอกชน ชาวบ้าน และผู้นำชุมชน แวะเวียนมาศึกษาผลสัมฤทธิ์ไม่ขาดสาย ทุกอย่างเกิดขึ้นจากความร่วมมือของคนในชุมชน ที่ผลัดเปลี่ยนกันถ่ายทอดผ่านเวทีสัญจร ที่หมุนเวียนไปทุกหมู่บ้าน เพื่อให้ลูกบ้านได้เสนอทั้งปัญหาและทางออกร่วมกัน

จากต้นทุนสูงลิบในการปลูกไม้ดัดที่ต้องให้น้ำอย่างเพียงพอ ชัยญา โทไธสง จากสวนคุณตาจำลอง บอกว่า วันนี้ครอบครัวมีความสุขกับธรรมชาติรอบตัว มีรายได้พอกิน และยังให้ลูกสาวขยายตลาดไม้ดัดไปสู่โลกโซเซียล ปลุกกระแสคนรักษ์ต้นไม้ สร้างรายได้ให้ชุมชนอีกทาง

เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างความสำเร็จจากการยอมเปิดใจ ปรับเปลี่ยนทัศนคติ และพฤติกรรมการใช้น้ำอย่างรู้คุณค่า วันนี้ ดงขี้เหล็ก คือ โมเดลการจัดการน้ำต้นแบบที่พรั่งพร้อมด้วยทรัพยากร และความสมดุลของธรรมชาติที่ต่างเกื้อหนุนกัน เพราะการเริ่มเปิดใจ จากการพัฒนานวัตกรรมของ ปตท.