สนามข่าว 7 สี

อนุวัตจัดให้ : เส้นบุกไทลื้อ จ.เชียงใหม่

อนุวัตจัดให้ จะพาคุณผู้ชมไปทำเส้นบุก ฉบับดั้งเดิมชาวไทยลื้อ รับประกันว่าคุณผู้ชมหลายคนไม่เคยเห็นมาก่อน แต่กว่าจะได้เส้นบุกเหนียวนุ่มสีทองมาได้ จะลำบากขนาดไหน ติดตาม อนุวัตจัดให้

เมื่อวานพาคุณผู้ชมลงนาจับปู นำไปทำน้ำปู๋แบบฉบับชาวไทยลื้อ อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ กว่าจะกินได้ ใช้เวลานานมาก

วันนี้ต้องใช้เวลาและความอดทนมากกว่าเดิมอีก กับการทำเส้นบุกป่า เส้นสีเหลือง เหนียว น่ากิน แถมดีต่อสุขภาพ เป็นของชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไทยลื้อบ้านวังไผ่ ตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่

การจะทำเส้นบุก ก่อนอื่นต้องลุยเข้าป่า ไปหาหัวบุกกันก่อน

นอกจากจะต้องใส่เสื้อมิดชิดแล้ว ยากันยุงก็ขาดไม่ได้เพราะยุงเยอะมาก ชาวบ้านพาพวกผมขึ้นตามสันเขาหลังหมู่บ้าน สายตาก็มองหาต้นบุก บุกที่ชาวบ้านต้องการ นั่นคือ บุกไข่ มีสีเหลือง น่าทาน ไม่ใช่บุกทุกต้นจะมีหัว

ขุดต้องนาน ต้นนี้ไม่มีหัว ปักต้นกลับที่เดิมให้มันเติบโตต่อ แล้วต้นบุกแบบไหนถึงจะมีหัว คำตอบก็คือ ต้นบุกที่มีใบแหลมแบบนี้

นี่หัวบุกไข่ สีเหลือง ชาวบ้านบอกว่าทำเส้นบุกแล้วจะเหลืองสวยน่าทาน ตอนนี้ทุกคนกระจายกันออกขุดบุกไข่ตามแนวป่า ผมก็ได้แล้ว

ได้บุกมาพอประมาณแล้ว นำบุกมาล้างทำความสะอาด จากนั้นนำไปต้มให้บุกสุกและนุ่ม คุณผู้ชมรู้ไหมว่า การต้มบุกต้องใช้เวลามากถึง 4 ชั่วโมง  

มาดูบุกที่ต้มแล้ว สีเหลืองอย่างเห็นได้ชัด นำช้อนมาขูดเปลือกออกจนเหลือแต่เนื้อบุกสวย ๆ แบบนี้

ยัง ยังกินไม่ได้ นำบุกที่ต้มแล้วมาหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ เห็นไหมสีเหลืองหน้าทาน เสร็จแล้วต้องนำไปตำให้ละเอียด ขั้นตอนนี้ต้องสามัคคี ทำงานเป็นทีม ทั้งคนตำและคนควักบุก

ใช้เวลาในการตำบุกเป็นชั่วโมง ละเอียดแล้วยังไม่เสร็จ นำไปใส่ผ้าเขียวกรองให้เหลือแต่เนื้อละเอียด ไม่ให้มีเส้นใย หรือก้อนบุกที่แข็ง

ตอนนี้ได้บุกที่เนื้อละเอียดสีเหลืองสวยแล้ว ชาวบ้านบอกว่าขั้นตอนต่อไปสำคัญ ต้องค่อย ๆ นวดบุกผสมน้ำต้มสุก อุ่น ๆ ทีละนิด ให้บุกขยายตัว จนฟูน่ากิน ใจร้อนไม่ได้ ที่สำคัญต้องความอดทนมากกว่าบุกจะเหนียวฟู

ใช้พลังเยอะมาก ช่วยกันนวดสลับกันไปมา ใช้เวลาเป็นชั่วโมงเหมือนกัน กว่าจะได้เนื้อเส้นบุกเหลืองสวย เหนียวนุ่ม

ชาวบ้านบอกว่าเนื้อบุกได้ที่แล้ว ขั้นตอนนี้ขอแรงทีมงานของผมต้องออกแรง เพราะเป็นขั้นตอนสำคัญ นั่นก็คือ การบีบเส้นบุก นำเนื้อแป้งบุกใส่อุปกรณ์ในการบีบเส้นแบบโบราณ เชื่อว่าคุณผู้ชมหลายคนไม่เคยเห็น วางตรงกลาง จากนั้นมีพละกำลังเท่าไหร่ก็โยกตัวลงมาได้เลย

มาแล้ว เส้นบุก เส้นเหลืองสวย ค่อย ๆ โรยตัวลงน้ำร้อน ที่ใส่น้ำขี้เท่ากรอง หรือน้ำด่าง ทำให้จับตัวกันเป็นเส้น น่าทานมาก ต้องค่อย ๆ บีบ เพื่อให้เส้นออกมาเสมอกันและน่าทาน

คนเดียวแรงอาจจะไม่พอ หลายคนต้องช่วยกัน

เส้นเหลืองสวย นำขึ้นมาแช่ในน้ำเย็น ได้แล้ว เส้นบุกไข่เหลืองน่าทาน ฝีมือของชาวไทยลื้อ ทดลองชิมผลงานของตัวเองได้เลย คุณผู้ชมก็สามารถทำได้เพราะชุมชนแห่งนี้เค้าเปิดให้นักท่องเที่ยวทดลองมาทำบุก แต่ต้องแจ้งล่วงหน้าก่อน

ถ้าจะกิน หรืออยากทำเส้นบุกต้องมาที่ชุมชนแห่งนี้อย่างเดียว เพราะเส้นบุกเก็บได้แค่ 2-3 วันเท่านั้น ชาวบ้านพยายามหาวิธีถนอมอาหารทุกวิถีแล้ว ไม่สามารถคงสภาพ รูปร่าง รสชาติ และความอร่อยของบุกไว้ได้ 

สำหรับเส้นบุกนำมาทำได้หลายเมนู เหมือนเส้นก๊วยเตี๋ยวทั่วไป เมนูวันนี้เป็นยำเส้นบุก ใส่เครื่อง รสแซบ จัดจ้าน หน้าตาหน้าทาน อร่อยมากด้วย ก่อนกลับชาวบ้านมีการรำดาบ แบบฉบับของชาวไทยลื้อ ที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น เพื่อไม่ให้วัฒนธรรมของชาวไทยลื้อเลือนหายไป คุณผู้ชมมีเวลาแวะไปได้

ขอบคุณชุมชนชาวไทยลื้อ บ้านวังไผ่ ตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่