สนามข่าว 7 สี

อนุวัตจัดให้ : หาปลาแบบคลุมบ่อ อ.บ้านนาเดิม จ.สุราษฎร์ธานี

ทีมงานอนุวัตจัดให้ จะพาคุณผู้ชม ไปหาปลาแบบคลุมบ่อ เป็นภูมิปัญญาการหาปลาแบบภาคใต้ ซึ่งคนใต้หลายคนก็ยังไม่เคยเห็น ลงไปหาปลาที่อำเภอบ้านนาเดิม จังหวัดสุราษฎร์ธานี กับ อนุวัตจัดได้

อนุวัตจัดให้ วันนี้ ต้องใช้เวลาในการถ่ายทำ 2 วัน 1 คืน เพื่อนำภูมิปัญญาในการหาปลาแบบภาคใต้ หรือที่เรียกกันว่า "การคลุมบ่อ" มาให้คุณผู้ชมได้ชมกัน จะสนุกขนาดไหน ไปทุ่งปักขอ อำเภอบ้านนาเดิม จังหวัดสุราษฎร์ธานี กันเลย

ทุ่งปักขอแห่งนี้ ชาวบ้านเขาพยายามทำเป็นแหล่งท่องเที่ยวชมพระอาทิตย์ตก และแคมป์ปิ้งในอนาคต เป็นพื้นที่ลุ่มน้ำท่วมถึง เมื่อน้ำลดลง ปลาจะอยู่ตามบ่อ เป็นนาทีทองของชาวบ้าน ที่จะใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมา ลงไปหาปลากัน

เช้าวันนี้ ชาวบ้านจะขอแรงกัน ช่วยกันคลุมบ่อที่หมายเอาไว้ อุปกรณ์พร้อมแล้ว ลุยเลย

ไม่ใช่บ่อทั่วไปที่จะมีปลา บางบ่อน้ำเปรี้ยว ปลาไม่อยู่ ดังนั้นชาวบ้านต้องมาหมายบ่อ หรือดูบ่อ ไว้ก่อนหน้านี้

ถึงแล้วบ่อนี้ เป็นบ่อที่ชาวบ้านหมายไว้ ช่วงน้ำขึ้น ชาวบ้านจะนำกิ่งไม้มาวางไว้ลักษณะทำเหมือนบ้านปลา ล่อให้ปลามาอยู่ก่อน พอน้ำลงพวกมันจะได้ไม่หนีไปไหน

มาถึงทุกคนแบ่งหน้าที่กันทำ อันดับแรก ต้องนำอวนกั้นพื้นที่ไม่ให้ปลาหนีไปยังบ่อข้างเคียงก่อน

เมื่อกั้นแล้ว ตอนนี้ต้องแบ่งหน้าที่กันทำ ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งจะทำหน้าที่ตัดหญ้าริมขอบบ่อให้โล่งให้หมด

อีกกลุ่มต้องนำกิ่งไม้ที่ใส่ไว้ก่อนหน้านี้ ออกให้หมดบ่อ งานนี้หนักและต้องอาศัยเวลา เพราะทั้งหญ้า และกิ่งไม้ นำมาใส่ไว้เยอะมากจริง ๆ ต้องใช้ความสามัคคีของคนในชุมชน

กิ่งไม้ท่อนเล็กก็พอไหว แต่บางท่อนมาใส่ทั้งต้นแบบนี้

โห ไม่รู้ว่าเอาต้นไม้มาใส่ไว้ เอามาอย่างไร ต้องใช้รถดึงก็มี

เก็บออกให้หมด ไม่ให้มีหญ้า หรือกิ่งไม้หลงเหลืออยู่ ไม่งั้นจะมีปัญหาในการลงอวน ใช้เวลากับขั้นตอนนี้หลายชั่วโมงเลย กว่าจะเก็บหมด ฝนก็เริ่มโปรยปรายลงมา

พอเก็บหมดแล้ว ความสนุกก็มาถึง ชาวบ้าน บอกว่า ต้องหาเสบียงอาหารมื้อเที่ยง และมื้อค่ำ เป็นช่วงที่ผมชอบมากที่สุด นั่นก็คือ การทอดแหหาปลา

ได้ปลาช่อนตัวโต ๆ เนื้อแน่น ๆ ต้องทอดแห เพื่อให้ได้ปลาพอกับจำนวนคนที่มาร่วมแรงร่วมใจกัน และต้องพอกับมื้อเที่ยง และมื้อค่ำ คืนนี้เราต้องนอนเฝ้าบ่อที่นี่ ปลาที่ทอดแหขึ้นมาได้ ก็คือ ปลาช่อน ปลาสลิดตามธรรมชาติตัวโต ๆ

ได้มาประมาณ 10 กิโลกรัมได้ กลุ่มหนึ่งก็ทอดแหหาปลา แต่อีกกลุ่มเตรียมทำเสบียงอาหารมื้อเที่ยง อาหารง่าย ๆ แต่ได้บรรยากาศอร่อย ด้วยเมนูปลาย่าง ที่นี่มีเคล็ดลับ ย่างให้เกล็ดร่อน จากนั้นเอาเกล็ดออก ให้เหลือแต่เนื้อ แล้วก็ย่างต่อ น่ากินไหม 

ทำน้ำจิ้มมะม่วงเบา และน้ำพริกกะปิ ทำกันในทุ่งแบบนี้ แบบบ้าน ๆ อยู่กัน กินกัน แบบพร้อมหน้าพร้อมตา นึกถึงบรรยากาศสมัยก่อนเลย

อร่อยมาก หนังท้องตึง แต่หนังตาห้ามหย่อน เพราะขั้นตอนต่อไปสำคัญมาก ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญช่วยกันทำ นั่นก็คือ การคลุมบ่อ อุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้ คือ ไม้สำหรับกลัดบ่อ หรือกลัดอวน หาได้ในพื้นที่นี่ละ

นำอวนซึ่งมีความยาว ความกว้าง มากกว่าขนาดของบ่อ จากนั้นลากให้ถึงสองฝั่ง ต่อไปสำคัญ ต้องเริ่มกลัดบ่อ หรือคลุมบ่อ ค่อย ๆ ดึงอวนทั้งสองฝั่ง กลัดไปพร้อมกัน ไม่ใช่ทุกคนที่ทำได้ เพราะต้องกลัดทีละนิด เพื่อให้ปลาที่อยู่ด้านล่างขึ้นมาหายใจ และลงไปในอวน ตามภาพที่เห็น

ช่วงแรกจะกลัดบ่อ เว้นระยะห่างประมาณ 1 เมตรครึ่ง เพื่อให้ปลาเล็กได้ขึ้นมาหายใจ และลงไปอยู่ในอวน ทิ้งไว้อีก 1 ชั่วโมง ก็ลงไปกลัดให้ถี่ขึ้น เพื่อให้ปลาใหญ่ที่อึดกว่า ขึ้นมาหายใจ และก็ลงกลับไปเข้ามาอยู่ในอวน กลัดแบบนี้วันแรก 3 รอบ และวันรุ่งขึ้นอีก 1 รอบ รวมแล้วต้องกลัดบ่อ 4 รอบด้วยกัน ปลายังไม่เอาขึ้นในวันนี้ ต้องนอนเฝ้าบ่ออีกหนึ่งคืน กันคนมาขโมยปลา

พรุ่งนี้มาดูกันว่า การคลุมบ่อ ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวบ้านทุ่งปักขอ จะได้ปลาเยอะมากแค่ไหน