ห้องข่าวภาคเที่ยง

รายงานพิเศษ : รำลึก ร.9 ตอน ช้างคู่พระบารมี

ช้าง ไม่เพียงจะเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองมาแต่สมัยโบราณ ทั้งการใช้เพื่อการรบ การปราบปรามศัตรู ป้องกันเมือง รวมถึงการกอบกู้เอกราชของชาติไทย มานับครั้งไม่ถ้วน

ช้าง ยังเป็นสัตว์คู่พระบารมีของบูรพมหากษัตริย์ไทยมายาวนาน โดยในสมัยรัชกาลที่ 9 ทรงมีช้างคู่พระบารมี 21 ช้าง และล้มลงเหลือ 10 ช้าง

หนึ่งในช้างคู่พระบารมีคือ พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ เป็นช้างพลายเผือกโท มีนามเดิมว่าพลายแก้ว คล้องได้เมื่อปี 2499 ที่จังหวัดกระบี่ และได้ขึ้นระวาง ณ โรงช้างต้น พระราชวังดุสิต เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2502 ก่อนจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เชิญมายืนโรง ณ โรงช้างต้น วังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และล้มลงเมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2553

กว่า 10 ปีมาแล้ว ที่สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จังหวัดชลบุรี ได้น้อมนำแนวพระราชดำริ เกี่ยวกับการอนุรักษ์ช้างไทย มาจัดเป็นนิทรรศการ ช้างคู่พระบารมี ให้ชนรุ่นหลัง ได้ศึกษาความเป็นมาของช้าง ซึ่งเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมือง

ผู้อำนวยการสวนสัตว์เปิดเขาเขียวบอกว่า ทุกภาพที่มีเป็นความทรงจำล้ำค่า ที่ไม่เคยห่างหายจากความรู้สึกของคนไทยทั้งชาติ

ทุกครั้งก่อนนำช้างพังจิ๋ม ช้างคู่แฝดคู่แรกของโลก ออกแสดงดำผุดดำว่าย ในสระว่ายน้ำ โชว์นักท่องเที่ยว ลุงสน ควาญช้างที่อยู่ในแวดวงคนเลี้ยงช้างมากกว่า 40 ปีบอกว่า ไม่เคยพลาดที่จะเดินไปกราบขอบารมีในหลวงรัชกาลที่ 9 ให้ช่วยคุ้มครองช้าง เพื่อให้การแสดงลุล่วง สร้างความสุขให้แก่นักท่องเที่ยว ที่แวะมาเยี่ยมเยียน

ลุงบอกว่าตระหนักดีถึงความสำคัญของช้างไทย และพร้อมจะเจริญรอยตามเบื้องพระยุคลบาทในการอนุรักษ์ช้างไทยให้อยู่คู่เป็นมรดกชาติ จนตราบชีวิตหาไม่

ที่สวนสัตว์แห่งนี้ ไม่เพียงจะเลี้ยงดูช้างอย่างดีเพื่อให้มีความสุขตามธรรมชาติ ยังจัดพื้นที่ส่วนแสดงให้นักท่องเที่ยวได้ใกล้ชิดช้าง อย่างเป็นกันเอง นอกจากนี้ยังได้จัดส่วนให้ความรู้ ย้อนรอยประวัติศาสตร์การเลี้ยงช้าง ของชาวกูย ในจังหวัดสุรินทร์ ซึ่งเป็นผู้คร่ำหวอดวงการคล้องช้าง ที่เป็นพิธีศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งต้องอาศัยทั้งความรู้ตามภูมิปัญญา บวกกับเครื่องมงคล อย่างปะกำ และฆ้อนสับ เพื่อสยบช้าง เป็นความรู้ให้แก่นักท่องเที่ยวได้ศึกษาเป็นแนวทางด้วย

ผู้ชมส่วนใหญ่ที่ยังหอบลูกจูงหลานมาเยือนสวนสัตว์เปิดเขาเขียวบอกเป็นเสียงเดียวกันว่า รู้สึกดีที่เห็นช้างไทยมีความสุข ไม่อดอยากต้องออกไปเดินเร่ร่อน และนี่ก็เป็นหนึ่งในโครงการพระราชดำริ ที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงเป็นตัวอย่างให้แก่พสกนิกร ซึ่งแม้จะเสด็จสวรรคตไปแล้ว แต่ในความทรงจำของคนไทย ไม่เคยมีใครลบเลือนความทรงจำเหล่านี้ออกจากใจได้เลย และยังคงคิดถึงเสมอเมื่อวันแห่งความสูญเสียเวียนมาบรรจบ

เป็นหนึ่งในภาพความทรงจำอันงดงามที่ตราตรึงอยู่ในหัวใจคนไทยทั้งชาติ ไม่ว่าวันแห่งความสูญเสียจะเวียนมาถึงคราใด ก็นำมาซึ่งความโทมนัส ที่ไม่เคยจางหาย