สนามข่าว 7 สี

กล้าลองกล้าลุย Special : เบื้องหลังช่างศิลป์แทงใบลาน จ.อำนาจเจริญ

กล้าลองกล้าลุย Special คนต้นเรื่องของวันนี้ คือ "อาจารย์ตู่" ที่จังหวัดอำนาจเจริญ นอกจากหน้าที่หลักคือการดูแลศพ งานที่หลายคนไม่กล้าทำแล้ว ยังมีงานจิตอาสา จัดกระดูก ให้กับผู้คนทั่วประเทศ และงานแห่งภูมิปัญญา เป็นศิลปะอีกแขนงที่หาคนทำได้ไม่กี่คนในปัจจุบัน อย่าง "การแทงใบลาน" ไปติดตามชมพร้อมกัน ในกล้าลองกล้าลุย Special

ที่เห็นนี้ไม่ใช่ถูกการทรมานแต่อย่างใด แต่เป็นหนึ่งในขั้นตอน เพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ที่ อาจารย์ตู่ ร่ำเรียนมา และต่อยอดช่วยเหลือผู้คนที่เดินทางมารักษาจากทั่วประเทศ โดยไม่คิดเงินแม้แต่บาทเดียว

การรักษาจะใช้เพียงแค่ผ้าอย่างเดียว โดยใช้วิธีดึง ดึง แล้วก็ดึง ผสมกับการเหยียบนวดลงบนกล้ามเนื้อ ที่งานนี้ผมเองลองดูแล้ว ผลลัพธ์ที่ได้ก็เป็นแบบนี้

ไม่ใช่แค่จิตอาสา ทั้งช่วยเหลือศพไร้ญาติ และรักษาผู้คนเท่านั้น ที่ผ่านมา อาจารย์ตู่ ยังเป็นทั้งครูสอนขี่มอเตอร์ไซค์ เพื่อแข่งขันตามสนามต่าง ๆ จนได้รางวัลการันตีจากหลายเวทีจนเต็มบ้าน

และอีกหนึ่งงานที่ใช้เวลามาทั้งชีวิต เพื่อสืบทอดศิลปะอีกหนึ่งแขนง ที่เรียกกันว่า การแทงใบลาน หนึ่งชิ้นงานที่เห็น ใช้เวลาอย่างต่ำ 1 ปีขึ้นไป

ที่มาของผลงานสวย ๆ เหล่านี้ อาจารย์ตู่ จะตระเวนออกไปหาใบลานตามอำเภอต่าง ๆ ที่สำคัญต้องเป็นใบลานจากทางภาคอีสานเท่านั้น เพราะไม่เป็นเชื้อราง่าย จะใบอ่อนหรือใบแก่ใช้ได้หมด ขอแค่ไม่แตกหรือหักก็พอ

นอกจากใบลานแล้ว ใบของต้นตาลก็ใช้ได้ แต่จะเลือกเอาเฉพาะใบตาลตัวผู้เท่านั้น เพราะเหนียว สีสวยกว่า ขั้นตอนของการขึ้นไปเอาหนักหนาสาหัสพอสมควร เดิมอาจารย์ใช้มือเปล่าปีนขึ้นไป แต่ที่ผ่านมาแขนเพิ่งหัก จึงต้องใช้บันไดเป็นตัวช่วยแทน ต้นที่สูงกว่า 10 เมตรขึ้นไป อันตรายมาก

อย่างต้นที่นี้ที่มีแต่ค้างคาวอาศัยอยู่ ปีนขึ้นไปไม่ได้ ก็ใช้วิธีดึงให้กาบตาลหลุดออกมาแทน

กว่าจะได้แต่ละใบ เล่นเอาเหงื่อตกไปตาม ๆ กัน ฝนเริ่มมาแล้ว เพื่อความปลอดภัย ตอนนี้จึงต้องลงจากต้นตาลแล้ว

จากใบตาลและใบลานที่ไร้ค่า แปรเปลี่ยนมาเป็นงานศิลปะชั้นเยี่ยม โดยใบลานหรือใบตาลจะถูกตัดให้เป็นชิ้นขนาดพอดี เมื่อนวดให้ใบนิ่มหรืออ่อนตัวลงแล้ว จะวาดลวดลายที่ต้องการลงไป พร้อมกับใช้อุปกรณ์ปลายแหลมแทงและตัด หรือ ดัดตามรูปร่างที่ต้องการ ทั้งหมดนี้ต้องใจเย็น และอดทนอย่างที่สุดเลย ทำ ๆ ไปถ้าหากมีส่วนไหนขาดก็ต้องเริ่มใหม่ ทุกชิ้นจะค่อย ๆ บรรจงติดกาวลงบนกระจก ใจร้อนไม่ได้ งานนี้ผมเองลองทำดูแล้ว บอกได้เลยว่า ยากจริง ๆ

บางจุดใบลานจะถูกตัดให้มีขนาดเล็กมาก ยิ่งเพิ่มความยากในการติดกาวเข้าไปอีก ผลงานอันน่าทึ่งเหล่านี้ใช้เวลานานนับปี กว่าจะเห็นเป็นรูปเป็นร่าง ปัจจุบันจึงหาคนสืบทอดต่อได้ยาก โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่ไม่มีความอดทนเพียงพอ ทั้งหมดนี้ อาจารย์ตู่ ทำด้วยใจรัก และอยากสืบสานศิลปะแขนงนี้ ให้คงอยู่ต่อไป ใครที่สนใจไปขอดูผลงาน และเรียนรู้ได้กับอาจารย์ตู่ ที่จังหวัดอำนาจเจริญ