สนามข่าว 7 สี

กล้าลองกล้าลุย Special : ลุยหมู่บ้านหัตถกรรมท้องถิ่นผลิตเตาอั้งโล่ จ.อุบลราชธานี ตอน 1

สนามข่าว 7 สี - กล้าลองกล้าลุย วันนี้ คุณต้นกล้า ชัยอนันต์ จะพาคุณผู้ชมทุกท่านไปดูอีกหนึ่งอาชีพ "คนรับจ้างโม่ดิน" สำหรับผลิตของใช้ใกล้ตัวอย่าง "เตาอั้งโล่" ที่ จังหวัดอุบลราชธานี งานเลอะ ๆ น่าจะงานถนัดของ คุณต้นกล้า ไปติดตามชมพร้อมกัน

วันนี้ กล้าลองกล้าลุย พร้อมกับทีมงาน เราพาคุณผู้ชมทุกท่านมาดูการผลิตของใกล้ตัวที่เรารู้จักและคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี เป็นของใช้ประจำครัว ที่มีชื่อว่า "เตาอั้งโล่" แบบนี้

หมู่บ้านแห่งนี้ เกือบทุกครัวเรือนมีอาชีพหลักก็คือ การผลิตเตาอั้งโล่ ดังนั้น ถ้าใครได้มาเยือนที่นี่ก็จะเห็นแต่ละคนตั้งหน้าตั้งตาทำเตาอั้งโล่กันอย่างขะมักเขม้น เริ่มงานกันตั้งแต่เช้า

ที่นี่คือ บ้านช่างหม้อ ในตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาที่มีประวัติมาอย่างยาวนาน เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของที่นี่ คือ หม้อดินดี เตางาม รังผึ้งสวย แต่ด้วยความนิยมที่เปลี่ยนไป จากที่เคยปั้นหม้อ ก็เปลี่ยนมาเป็นการปั้นเตาอั้งโล่แทน

องค์ประกอบของเตาอั้งโล่มีอยู่หลายส่วน และหลายขั้นตอน อย่างแรกที่เราลุยไปเจาะลึก คือ ขั้นตอนการเตรียมดิน

ดินคุณภาพดี ว่ากันว่าเป็นดินเหนียวจากริมมูล ทุกวันนี้จะหาซื้อกันที่ลำรถละ 800 บาท เลย

แค่โกยดินขึ้นจากบ่อหมัก ก็หนักเอาเรื่องเหมือนกัน

จากนั้น คนรับจ้างโม่ดินก็จะผสมแกลบดำลงไปด้วย เป็นเคล็ดลับอย่างแรกของการทำเตาอั้งโล่ แล้วถึงนำไปโม่ด้วยเครื่องโม่อีกที งานนี้ใช้แรงทั้งตัก ทั้งยกไปเททีละนิด เป็นงานที่อาศัยความอดทนหน่อย เพราะ 1 บ่อ ที่เห็น เราจะใช้เวลาในการโม่ 2 รอบ เพื่อให้ดินที่ได้มีความละเอียด เหนียว เป็นเนื้อเดียวกันมากที่สุด ดังนั้นขั้นต่ำจึงอยู่ที่ประมาณ 2-3 ชั่วโมง ได้

ค่าจ้างสำหรับคนรับจ้างโม่ดิน จะคิดกันที่ 250-300 บาท ซึ่งดินที่โม่ออกมาต้องนำไปให้คนปั้นสามารถปั้นขึ้นรูปได้ง่าย ไม่เหลวเกินไป ไม่แข็งเกินไป ว่ากันว่า คนที่โม่ดินได้ดีจะเห็นผลงานกันตอนสุดท้าย คือ เมื่อเผาเตาอั้งโล่ออกมาแล้วไม่แตกร้าว ต่อไปก็จะมีคนมาจ้างให้โม่ต่อ ถือว่าสร้างอาชีพให้คนในหมู่บ้านได้ดีทีเดียว

เส้นทางของดินเหนียวที่โม่เสร็จแล้ว ก็จะนำมาปั้นต่อ ผ่านอีกหนึ่งอาชีพ คือ ตำแหน่งของคนขึ้นรูปเตา หรือปั้นเตา ถือเป็นอย่างแรกที่ต้องทำ ดูเหมือนเป็นงานง่าย ๆ พรุ่งนี้มาติดตามชมกันต่อ กว่าจะได้เตาอั้งโล่มาใช้มีอีกหลายขั้นตอน โดยเฉพาะงานหนัก งานแบกงานหาม รอบนี้ก็มีเหมือนกัน ห้ามพลาด