News

แผ่นดินไหว...ภัยใกล้ตัว เกิดขึ้นได้ทุกเวลา โอกาสเกิด "สึนามิ" ยังมี

ประเทศไทยห่างหายไปนานกับการตื่นตัวเรื่องภัยพิบัติแผ่นดินไหว ไม่บ่อยครั้งนักที่จะเกิดขึ้นจนสร้างความเสียหายแบบย่อยยับ ส่วนใหญ่จะเป็นเพียงแรงสั่นสะเทือนที่รู้สึกได้

จนกระทั่งเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคมที่ผ่านมา แผ่นดินเขย่า สั่นไหวในหลายหมู่บ้านหลายตำบล ของ อ.พาน และ อ.แม่ลาว จ.เชียงราย วัดความรุนแรงได้ถึง 6.3 ริกเตอร์ บ้านเรือนพังเสียหายหลายหลัง ความเสียหายเกินความคาดหมาย ส่งผลให้เส้นทางถนนใกล้จุดศูนย์กลางได้รับความเสียหายค่อนข้างหนัก นับว่ารุนแรงที่สุดในรอบหลายปี

แม้จะเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แถมยังไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อไหร่ แต่ที่แน่ชัดก็คือ รอยเลื่อนมีพลังในภาคเหนือ ก็ยังเป็นรอยเลื่อนที่เสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหว พร้อมที่จะเกิดขึ้นได้เสมอ โดยเฉพาะลอยเลื่อนแม่จันที่มีโอกาสเกิดในระดับ 6.5 ริกเตอร์ เมื่อศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหว มีความลึกในระดับไม่เกิน 10 กิโลเมตร ก็จะทำให้เกิดความเสียหายค่อนข้างมาก รวมถึงจะส่งผลทำให้บ้านเรือนและอาคารสูงที่มีรากฐานที่ไม่มั่นคงแข็งแรงอาจเสียหายและพังถล่มได้ อย่างเช่นที่เห็นครั้งล่าสุดในจังหวัดเชียงราย พังถล่มจนเสียหาย บางหลังพังทลายแทบไม่สามารถซ่อมแซมได้

หลายฝ่ายให้ความสนใจถึงผลกระทบ และโอกาสที่จะเกิดแผ่นดินไหวในอนาคต แน่นอนว่า สิ่งที่ตามมาก็คือ อาฟเตอร์ช็อคที่เขย่าถี่นับร้อยๆ ครั้ง อีกยับยังเกิดผ่นดินยุบ โครงสร้างเปลือกโลกมีการเปลี่ยนแปลง ที่น่าสนใจก็คือ รอยเลื่อนมีพลังของแผ่นดินไหวทั้งสิ้น 14 จุด ที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ มี 21 จังหวัดที่ถูกรอยเลื่อนตัดผ่าน หลายจังหวัดมีรอยเลื่อนตัดผ่านใกล้ ตัวเมืองและชุมชนสำคัญ ได้แก่ เชียงใหม่เชียงราย ลำพูน ลำปาง พะเยา น่าน แพร่ แม่ฮ่องสอน ตาก อุตรดิตถ์ กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี พังงา และภูเก็ต (รายชื่อหมู่บ้านที่อยู่ใกล้รอยเลื่อนมีพลังสามารถตรวจสอบได้จาก แผนที่หมู่บ้านรอยเลื่อนมีพลังพาดผ่าน ของกรมทรัพยากรณี 2553)

บทเรียนจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในอดีตทำให้เรารู้ว่าการเตรียมพร้อมเป็นเรื่องจำเป็น สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องของวิทยาศาสตร์ที่ต้องศึกษา ไม่ใช่บทลงโทษของพระเจ้า หรือภูติผีปีศาจ นับเป็นเรื่องที่ดีที่ประชาชนตื่นตัว ให้ความสนใจกับเหตุแผ่นดินไหว ทั้งการติดตามข่าว ศึกษาข้อมูล ให้ความช่วยเหลือ รวมไปถึงภาครัฐที่หารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พยายามปรับปรุงมาตรฐานการออกแบบโครงสร้างทางและสะพาน ให้มีความแข็งแกร่งเพียงพอที่จะรับแรงสั่นไหวในพื้นที่เสี่ยงด้วย

รอยเลื่อยในประเทศไทย ก็ใช่ว่าจะเกิดแผ่นดินไหวเพียงอย่างเดียว หลายคนอาจลืมไปว่า สิ่งที่ตามมาที่จะสร้างความเสียหายอย่างมหาศาลก็คือ การเกิด "คลื่นยักษ์สึนามิ" เพราะมีข้อมูลที่น่าสนใจจากประธานกรรมการมูลนิธิภัยพิบัติแห่งชาติ คือ ประเทศไทยมีโอกาสเกิดสึนามิรอบ 2 หลังจากพบรอยเลื่อนบริเวณหมู่เกาะอันดามัน ยังมีการขยับตัว

การออกมาให้ข้อมูลในเรื่องนี้ ของ ดร.สมิทธ ธรรมสโรช ประธานกรรมการมูลนิธิภัยพิบัติแห่งชาติ ไม่ต้องการให้ผู้คนตื่นตระหนก แต่การเกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.1 ศูนย์กลางในทะเล บริเวณหมู่เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อช่วงเช้าวันที่ 18 พฤษภาคมที่ผ่านมา ทำให้โอกาสของการเกิดการขยับตัวของเปลือกโลกก็ยังมีอยู่ หากเกิดขนาดใหญ่ก็สามารถที่จะทำให้เกิดสึนามิได้

การเกิดแผ่นดินไหว ทั้งบนดินและในมหาสมุทร เป็นภัยพิบัติที่ไม่สามารถคาดเดาได้ แต่เราสามารถเตรียมความพร้อมเพื่อลดความสูญเสียที่จะเกิดตามมา ในส่วนของภาครัฐเองก็ต้องมีหน้าที่พัฒนาระบบเตือนภัยให้มีมาตรฐาน เตือนให้ประชาชนสามารถที่จะรับรู้ข่าวสารได้ทันท่วงที ส่วนภาคประชาชนเองก็คงต้องหมั่นศึกษา ความรู้ในเรื่องของภัยพิบัติต่างๆ และติดตามข่าวสารจากทางภาครัฐอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยก็ช่วยลดความเสี่ยงหากได้รับผลกระทบ

เพชร พิริยะ