ดร.สนธิ ให้คำตอบหนาวจนปากสั่นช่วงนี้เกิดจาก 5 สาเหตุ ไทยไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากปรากฎการณ์ Polar Vortex หรือลมวนขั้วโลก
หนาวปากสั่น วันนี้ (8 ม.ค.69) ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat ไขคำตอบ หนาว จนปากสั่นช่วงนี้.เกิดจากอะไร โดยระบุว่า ประเทศไทยในเดือนมกราคม 2569 มีอากาศหนาวเย็นกว่าปกติ เกิดจากหลายปัจจัย ซึ่งสาเหตุหลักที่ทำให้อากาศหนาวจัด มีดังนี้
1)มวลอากาศเย็นหรือความกดอากาศสูงจากประเทศจีนและไซบีเรีย กำลังแรงแผ่ลงมายังภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นระลอก ๆ ทำให้อุณหภูมิในประเทศไทยลดต่ำลงมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ อีสาน และตอนบนของภาคกลาง
อากาศที่เย็นลงของประเทศจีนมาจาก ปรากฏการณ์ Polar Vortex หรือลมวนขั้วโลก คือระบบอากาศเย็นจัดขนาดใหญ่ที่หมุนวนรอบขั้วโลกเหนือและใต้ ทำหน้าที่เหมือน"กำแพง"กักเก็บอากาศหนาวไว้ไม่ให้แผ่ลงมายังพื้นที่ละติจูดต่ำ (เขตร้อน) แต่เมื่อกระแสลมกรด (Jet Stream) ที่ล้อมรอบอ่อนกำลังลง กำแพงนี้จะแตกออก ทำให้อากาศเย็นจากขั้วโลกทะลักลงมายังพื้นที่อบอุ่นกว่าสร้างความหนาวเย็นรุนแรงและเกิดพายุฤดูหนาวในซีกโลกเหนือ เช่น จีน สหรัฐฯ และยุโรป.
สำหรับประเทศไทยไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงจาก Poar Vortex ประเทศไทยที่หนาวเย็นเนื่องจากได้รับอิทธิพลจากมวลอากาศเย็นจากประ เทศจีนมากกว่า
2) ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือกำลังแรงพัดพาอากาศเย็นและแห้งเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ทำให้อุณหภูมิยิ่งลดต่ำลงและมีความรู้สึกหนาวชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะตอนเช้าและกลางคืน
3) ปรากฏการณ์ท้องฟ้าโปร่ง ความชื้นต่ำ
อากาศหนาวจัดมักมากับสภาพท้องฟ้าเปิดใส ไม่มีเมฆบัง ทำให้ความร้อนจากพื้นดินคายออกสู่ชั้นบรรยากาศได้เร็วเรียกว่า radiational cooling ส่งผลให้อุณหภูมิต่ำลงอีกโดยเฉพาะช่วงเช้าและดึกซึ่งเป็นปัจจัยทั่วไปของฤดูหนาว
4) ผลของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก
แม้โลกร้อนขึ้นโดยรวมแต่การเกิดความแปรปรวนของสภาพอากาศ อาจทำให้ในบางช่วงหนาวจัดกว่าปกติได้ โดยเฉพาะเมื่อกระแสลมในชั้นบรรยา กาศเอื้อให้มวลอากาศเย็นไหลลงมาไกล
5.ทำไมบางพื้นที่หนาวกว่าที่อื่น
- พื้นที่สูง/หุบเขา: สูญเสียความร้อนเร็ว เกิดอากาศเย็นสะสม
-พื้นที่ชนบท: มีปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองน้อยกว่า
-พื้นทีภาคเหนือ–อีสาน: อยู่ใกล้ทิศทางของมวลอากาศเย็นจากประเทศจีน
