วันนี้ (28 ก.พ.69) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในฐานะพันธมิตรหนึ่งเดียวในประเทศไทยของ World Economic Forum (WEF) จัดงาน Chula-WEF Global Futures#5 ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแถลง “The Global Risks Report 2026” ผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงในมิติต่าง ๆ ที่ประเทศไทยและประเทศทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่ ร่วมนำเสนอโดย รศ.ดร.กัญญารัตน์ สานโอฬาร ผู้ช่วยอธิการบดี ด้านงานวิจัยกับองค์กรนานาชาติและพันธกิจกับองค์กร ดำเนินรายการโดย ผศ.ดร.ณภัทร ชัยมงคล ผู้ช่วยอธิการบดี ด้านบริหาร เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ณ ห้อง 111 อาคารมหาจุฬาลงกรณ์
รายงาน The Global Risks Report 2026 นำเสนอมุมมองการประเมินความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ที่แต่ละประเทศ รวมถึงประเทศไทยเผชิญทั้งในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว โดยอ้างอิงการสำรวจความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ 1,300 คน จากแวดวงวิชาการ ธุรกิจ ภาครัฐ ประชาคมระหว่างประเทศ และภาคประชาสังคม รวมทั้งผู้นำธุรกิจ 11,000 คน จาก 116 ประเทศ และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน 160 คน จากเครือข่ายทั่วโลกของ World Economic Forum
รายงานผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงระบุถึงภัยคุกคามที่ต้องให้ความสำคัญเพื่อรับมือกับความผันผวนของโลกและการแข่งขัน ซึ่งครอบคลุมมิติของความเสี่ยง 5 ด้าน ได้แก่ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ภูมิรัฐศาสตร์ สังคม และเทคโนโลยี ซึ่งแสดงให้เห็นความแตกต่างอย่างชัดเจนในการรับรู้ความเสี่ยงทั้งในระดับโลก ระดับภูมิภาค และในประเทศไทย รายงานผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงแสดงให้เห็นว่าโลกกำลังเผชิญหน้าทางภูมิเศรษฐศาสตร์ (Geoeconomic confrontation) ความขัดแย้งด้วยอาวุธระหว่างรัฐ (State-based armed conflict) เหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรง (Extreme weather events) การแบ่งแยกทางสังคม (Societal polarization) รวมถึงการบิดเบือนข้อมูลและข้อมูลเท็จ (Misinformation and disinformation) ขณะที่ประเทศไทยเผชิญกับความท้าทายทางเศรษฐกิจที่ไม่เหมือนใคร ซึ่งแตกต่างจากเพื่อนบ้าน ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเวทีโลก
5 อันดับความเสี่ยงสำหรับประเทศไทย
ความเสี่ยง 5 อันดับแรกของไทยในปี 2569 เน้นย้ำถึงความกังวลด้านเศรษฐกิจอย่างชัดเจน อันดับ 1 คือหนี้สิน (Debt) ซึ่งครอบคลุมหนี้สาธารณะ หนี้องค์กร และหนี้ครัวเรือน ซึ่งความเสี่ยงนี้อยู่อันดับ 17 ของโลก ตามด้วยภาวะเศรษฐกิจถดถอย (Economic downturn) ภาวะการว่างงานหรือขาดโอกาสทางเศรษฐกิจ (Lack of economic opportunity or unemployment) ผลกระทบด้านลบจากเทคโนโลยี AI (Adverse outcomes of artificial intelligence technologies) และความเหลื่อมล้ำทางความมั่งคั่งและรายได้ ความกังวลเหล่านี้แตกต่างอย่างมากจากระดับโลก รวมถึงความเสี่ยงของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งไม่ได้มุ่งไปที่หนี้สินและความเหลื่อมล้ำ แสดงให้เห็นว่าความเสี่ยงของไทยมีรากฐานมาจากความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และแสดงถึงประเด็นเร่งด่วนที่ประเทศไทยต้องให้ความสำคัญและเร่งพัฒนาภัยคุกคามด้านสิ่งแวดล้อม ความเสี่ยงในระยะยาว
ความเสี่ยงในระดับโลก มุมมอง 10 ปีข้างหน้า (ถึงปี 2579) เปลี่ยนไปสู่ภัยคุกคามด้านสิ่งแวดล้อม โดยเหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรง (Extreme weather events) การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและการล่มสลายของระบบนิเวศ (Biodiversity loss and ecosystem collapse) รวมถึงการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญต่อระบบของโลก (Critical change to earth systems) ครองอันดับต้น ๆ ในด้านความเสี่ยง ในขณะที่การบิดเบือนข้อมูลและข้อมูลเท็จ (Misinformation and disinformation) ซึ่งเป็นความกังวลหลักในระยะสั้น ยังคงมีนัยสำคัญในระยะยาวควบคู่ไปกับผลกระทบด้านลบจากเทคโนโลยี AI (Adverse outcomes of artificial intelligence technologies) แนวทางรับมือลดความเสี่ยง
จากรายงานผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงระบุกลยุทธ์สำคัญเพื่อรับมือความเสี่ยงเหล่านี้ ได้แก่ กฎระเบียบระดับชาติและท้องถิ่น เครื่องมือทางการเงิน การสร้างความตระหนักรู้และการศึกษาแก่สาธารณะ การวิจัยและพัฒนากลยุทธ์ขององค์กร ความช่วยเหลือด้านการพัฒนา การมีส่วนร่วมของหลายภาคส่วน สนธิสัญญาและข้อตกลงระดับย่อย รวมถึงสนธิสัญญาและข้อตกลงระดับโลก สำหรับประเทศไทย การนำแนวทางเหล่านี้มาใช้สามารถเสริมสร้างความยืดหยุ่นต่อความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจและภัยคุกคามด้านสิ่งแวดล้อมที่กำลังเกิดขึ้น โดยสอดคล้องกับแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดของโลก
ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ ย้ำว่า The Global Risks Report 2026 เน้นสถานะที่ไม่เหมือนใครของประเทศไทยซึ่งอยู่ท่ามกลางความท้าทายทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม ขณะที่ความสำคัญในระดับโลกและภูมิภาคมีความแตกต่างกัน ประเทศไทยต้องสร้างสมดุลระหว่างการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจทันที และความยั่งยืนในระยะยาวเพื่ออนาคตที่มั่นคง รายงานนี้เป็นเสียงเรียกร้องให้ผู้กำหนดนโยบาย ธุรกิจ และชุมชนลงมือปฏิบัติอย่างเร่งด่วนและเตรียมพร้อมรับมือความเสี่ยงเหล่านี้อย่างจริงจัง
