หากจะพูดถึงพันธุ์ไม้ที่ "หายากที่สุด" ชนิดหนึ่งของโลก คงหนีไม่พ้น ชมพูภูคา (Bretschneidera sinensis Hemsl.) พรรณไม้โบราณที่เหลือเพียงสายพันธุ์เดียวในสกุล และในประเทศไทยของเราสามารถพบเห็นได้เพียงแห่งเดียวเท่านั้นที่ อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จ.น่าน
ชมพูภูคาเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงโดดเด่นได้ถึง 10–25 เมตร ความสวยงามที่เป็นไฮไลต์คือ "ช่อดอกแบบกระจะ" ที่ออกตามปลายกิ่ง มีความยาวถึง 20–45 เซนติเมตร ดอกมีลักษณะเป็นรูประฆังสีขาวชมพูและจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีชมพูเข้มชวนมอง กลีบดอกด้านบนโค้งโอบล้อมเกสรไว้อย่างประณีต ราวกับงานศิลปะจากธรรมชาติ
เดิมทีพืชชนิดนี้ถูกจัดอยู่ในวงศ์ของตนเองคือ Bretschneideraceae แต่ปัจจุบันนักพฤกษศาสตร์จัดให้อยู่ในวงศ์ Akaniaceae ซึ่งมีความพิเศษคือในวงศ์นี้มีสมาชิกเพียง 2 สกุลเท่านั้น โดยอีกสกุลหนึ่งนั้นพบไกลถึงประเทศออสเตรเลียเลยทีเดียว
ชื่อสกุล Bretschneidera ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ Emil Bretschneider นักพฤกษศาสตร์ชาวลัตเวียผู้ล่วงลับ โดยพืชชนิดนี้มักจะชอบอาศัยอยู่ตามที่ลาดชันในป่าดิบเขาที่มีระดับความสูง 1,200–1,500 เมตร จากระดับน้ำทะเล ซึ่งเป็นสภาพอากาศที่เย็นและชื้นตลอดปี
