สนามข่าวเสาร์-อาทิตย์ - ชาวสวนส้มที่สุโขทัย พลิกวิกฤตหน้าแล้ง หันไป "ร่อนทอง" หาเงินซื้อน้ำมันเติมเครื่องสูบ สูบน้ำหล่อเลี้ยงสวน
ที่บริเวณลำน้ำในหมู่บ้านสุเม่น ตำบลแม่สิน อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย พบชาวบ้านนำอุปกรณ์คู่ใจ ทั้ง "เลียงไม้" และ "กระทะก้นลึก" ลงปักหลักยบริเวณแนวหินที่น้ำไหลช้า เพื่อหาทองคำตั้งแต่เช้าจนถึงเย็น
ชาวบ้านเล่าว่า ปกติอาชีพหลักคือการทำสวนส้ม แต่ช่วงหน้าแล้ง งานในสวนส้มจะน้อยลง ประกอบกับอากาศร้อนจัด การลงมาแช่น้ำเพื่อร่อนทองจึงเป็นทางเลือกที่ดี เพราะนอกจากจะช่วยคลายร้อนแล้ว ทองที่หาได้ยังมีร้านรับซื้อประจำในราคาสูง สามารถนำไปใช้เป็นทุนหมุนเวียนในครอบครัว รวมถึงนำไปซื้อน้ำมันมาเติมเครื่องสูบ สูบน้ำเข้าสวน หล่อเลี้ยงต้นส้มในช่วงหน้าแล้ง
เทคนิคการร่อนทอง เป็นวิธีภูมิปัญญาชาวบ้าน ต้องอาศัยความชำนาญในการเขย่าหรือวนกระทะในน้ำ เพื่อแยกเศษดินทรายออก จนเหลือเพียงแร่ทองคำตกตะกอนอยู่ก้นกระทะ
นอกจากนี้ ทางชุมชนบ้านสุเม่น ได้ตั้งกฎระเบียบร่วมกัน เพื่อรักษาทรัพยากรท้องถิ่น โดยขอสงวนสิทธิ์ให้เฉพาะ "คนในพื้นที่บ้านสุเม่น" เท่านั้นที่สามารถเข้ามาร่อนทองได้ ดังนั้นบุคคลภายนอกห้ามเข้าไปดำเนินการเด็ดขาด เพื่อป้องกันความวุ่นวายและการแย่งชิงทรัพยากรสำคัญของพื้นที่ นับเป็นภาพสะท้อนความแข็งแกร่งในชุมชนของชาวสุโขทัย ที่ไม่ว่าจะเจอวิกฤตสภาพอากาศหรือข้าวยากหมากแพง ยังรู้จักปรับตัวและใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นมาต่อลมหายใจให้กับอาชีพหลักของตนเองได้อย่างน่าชื่นชม
