นักโบราณคดีเปิดภาพปราสาทคนา จ.สุรินทร์

ข่าวเย็นประเด็นร้อน - เปิดที่แรก ! ภาพหลักฐาน "ปราสาทคนา" ซึ่งเป็นภาพที่นักโบราณคดีถ่ายไว้เมื่อปี 2544 ขณะที่เข้าไปสำรวจ ก่อนทหารกัมพูชาจะพยายามเข้า

โดยทีมข่าวได้ภาพหลักฐานของ "ปราสาทคนา" ประกอบด้วย ภาพเสาประดับกรอบประตู 8 เหลี่ยม ทับหลังชิ้นที่ 1 ทับหลังชิ้นที่ 3 และสภาพป่า บริเวณโดยรอบปราสาท ณ ขณะนั้น ย้ำว่าภาพนี้เป็นภาพถ่ายเมื่อปี 2544 ที่คณะผู้สำรวจนักโบราณคดีของไทยเข้าไปสำรวจโบราณสถาณดังกล่าว

ก่อนที่ทหารกัมพูชาได้สร้างบันไดไม้ขึ้นมา ใกล้ตัวปราสาท โดยมีกระแสว่า จ้องจะเคลมปราสาทว่าเป็นของตนเอง

เพื่อความชัดเจนทีมข่าวได้สอบถามกับ นายสมเดช ลีลามโนธรรม นักโบราณคดีชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการกลุ่มโบราณคดี สศก.ที่ 10 นครราชสีมา ซึ่งเป็นหนึ่งในทีมที่เข้าไปสำรวจปราสาทคนา เผยว่า ขณะนั้นได้รับแจ้งจากตำรวจตระเวนชายแดน ว่าจากการลาดตระเวนในพื้นที่พบซากโบราณสถาณ อยากให้ทางสำนักศิลปากร ไปตรวจสอบให้แน่ชัด จึงได้มีการประสานงานและเข้าไปตรวจสอบ

โดยช่วงนั้นไปสำรวจตอนเดือนกันยายน 2544 เป็นช่วงหน้าฝน เข้าค่อนข้างยากลำบาก ต้องขับขี่รถจักรยานยนต์พากันเข้าไป จากนั้นก็เดินเท้าเข้าป่าทึบระยะทางไกลพอสมควร ก็จะถึงตัว "ปราสาทคนา" สภาพโดยรอบปราสาท ฯ ค่อนข้างรกร้างเพราะยังไม่มีการเข้าไปบูรณะหรือทำประโยชน์อะไร เห็นเพียงซากของปราสาท ฯ จากการสำรวจคาดว่าอย่างน้อย ๆ มีปราสาทประมาณ 3 หลังอยู่ภายในกำแพงที่ก่อด้วยศิลาแลง 

โดยมีแนวกำแพงที่ล้อมรอบตัวปราสาทประมาณ 30-40 เมตร และถือว่ามีความสมบูรณ์แง่ของวิชาการ ส่วนสภาพของโบราณสถาณก็เสื่อมไปตามอายุ

นอกจากนี้ยังพบร่องรอยการแกะสลัก สามารถรู้ได้ว่าซากโบราณสถานแห่งนี้ เป็นเทวสถาน ศาสนาฮินดู เพราะพบหลักฐานเป็นศิวลึงค์ และจากลวดลายการแกะสลักบนทับหลัง ดูแล้วมีอายุช่วงพุทธศตวรรษที่ 15-16 หากเทียบแล้ว มีอายุมากกว่า 1,000 ปี และถือเป็นโบราณสถาณที่สำคัญที่ในพื้นที่ เพราะโบราณสถานแห่งนี้แสดงให้เห็นว่า เมื่ออดีตเคยมีชุมชนอยู่บริเวณดังกล่าว และประสาทคนา ถือเป็น เทวสถานของชุมชนโบราณ ซึ่งหลังจากนั้นก็ได้เก็บเป็นข้อมูลทางวิชาการ เพื่อพิจารณาในการบูรณะต่อไป ยืนยันว่าขณะที่เข้าไปสำรวจเมื่อปี 2544 ยังไม่มีฐานปฏิบัติการของกัมพูชา หรือสิ่งปลูกสร้างใด ๆ ใกล้กับตัวปราสาท นอกจากนี้ส่วนตัวยังคิดว่าอาจจะมีปราสาทบนเทือกเขาพนมดงรัก อีกจำนวนหนึ่งที่กรมศิลปากร ยังไม่สามารถเข้าไปสำรวจได้

เพียงแต่ว่าในช่วงปี 2544 มีปัญหาในเรื่องของความขัดแย้งชายแดนไทยกัมพูชา เป็นที่มาของ MOU ต่าง ๆ จึงจำเป็นต้องยุติการดำเนินงานไม่สามารถเข้าไปบูรณะได้ ซึ่งเป็นกรณีเดียวกันกับปราสาทตาเมือนธม ที่ต้องยุตติการบูรณะไปตามข้อตกลง จึงไม่มีการดำเนินการใด ๆ ต่อ

แต่คนไทยไม่ต้องห่วง กรมศิลปากรมีรายงานการสำรวจไว้เรียบร้อยแล้ว หากสามารถดำเนินการบูรณะได้ก็จะเป็นผลดีในพื้นที่ ดึงดูดนักท่องเที่ยวมาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ความเป็นมา และเชื่อว่าปราสาทคนา อยู่ในพื้นที่ของประเทศไทย นอกจากนี้ยังมีโบราณ สถาณตามแนวชายแดนอีกประมาณ 20 กว่าแห่งที่ยังไม่สามารถเข้าไปบูรณะได้

ขณะที่ พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบกทบ ระบุว่า ยังไม่พบข้อมูล ทหารกัมพูชารุกล้ำ-สร้างฐานทหาร ที่ปราสาทคนา จังหวัดสุรินทร์ แต่ถ้าจริงต้องจัดการอยู่แล้ว หากอยู่ในพื้นที่อธิปไตยไทย พร้อมเผยยังไม่ได้รับรายงานทหารเขมรรอดรั้วเข้าฝั่งไทย