หมอสมองเตือนทำงานกะดึก ร่างกายฝืนธรรมชาติ เสี่ยงหัวใจวาย บุคลากรแพทย์เสี่ยงกว่าคนทั่วไป เพราะงานหนักจริง ผิดพลาดไม่ได้ มักละเลยสุขภาพตัวเอง ไม่มีใครควรต้องเสียชีวิต เพราะทำหน้าที่ของตัวเองดีเกินไป
จากข่าวเศร้า สูญเสียบุคลากรทางการแพทย์ พยาบาลเวรดึก หัวใจวายเสียชีวิต วันนี้ (12 ม.ค.69) ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ประสาทวิทยา ผู้เชี่ยวชาญระบบประสาทและสมอง เปิดเผยผ่านเพจสาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ โดยอาจารย์หมอได้แสดงความเสียใจต่อการเสียชีวิตของพยาบาล อายุ 30 ปี ผู้ที่หัวใจวายเสียชีวิตขณะเข้าเวรดึก พร้อมระบุว่า หมอ พยาบาล คนทำงานเป็นกะ ถ้ามีโรคประจำตัวแฝง จะอันตรายกว่าคนปกติ หลายคนอาจคิดว่า “ยังหนุ่มยังสาว ไม่น่าจะเป็นอะไร” แต่ในมุมของสมองและร่างกาย เรื่องนี้ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ
อาจารย์หมอสุรัตน์ บอกด้วยว่า การทำงานเป็นกะ = เอาชีวิตไปท้าทายนาฬิกาชีวภาพ พร้อมอธิบายว่า ร่างกายคนเรา ถูกออกแบบมาให้ กลางวัน: ตื่น ทำงาน กลางคืน: พักผ่อน ซ่อมแซมตัวเอง การทำงานกะดึก โดยเฉพาะในสายแพทย์และพยาบาล คือการ “ฝืนธรรมชาติ” ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ผลที่ตามมาไม่ใช่แค่ง่วง แต่คือ ระบบฮอร์โมน ระบบประสาทอัตโนมัติ และหัวใจ ที่รวนไปพร้อมกันด้วย
โรคประจำตัวแฝง = ระเบิดเวลาที่ไม่รู้ตัว
หลายคนมีโรคที่ ยังไม่แสดงอาการ เช่น ความดันโลหิตสูงระยะแรก ไขมันในเลือดสูง ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะแฝง เบาหวานที่ยังไม่รู้ตัว ในชีวิตปกติอาจ “พออยู่ได้” แต่เมื่อเจอ อดนอน เครียดเรื้อรัง คาเฟอีนสูง และความกดดันจากงาน ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนเครียด (เช่น adrenaline, cortisol) ตลอดเวลา หัวใจถูกสั่งให้ “เร่งเครื่อง” ทั้งที่ไม่มีช่วงพัก บางคนไม่ล้มป่วยทีละนิด แต่ ล้มครั้งเดียว แล้วไม่ลุกขึ้นมาอีก
อาจารย์หมอสุรัตน์ อธิบายต่ออีกว่า ทำไมบุคลากรแพทย์ถึงเสี่ยงกว่าคนทั่วไป เพราะงานหนักจริง ไม่ใช่แค่รู้สึกหนัก ความรับผิดชอบสูง ความผิดพลาดไม่ได้ มักละเลยสุขภาพตัวเอง คิดว่า “เดี๋ยวค่อยตรวจ เดี๋ยวค่อยพัก” สมองของคนดูแลผู้อื่น มักลืมดูแล “เจ้าของร่างกายนี้” ไปก่อน ไม่ต้องแปลกใจ หมอ พยาบาล สุขภาพแย่กว่าคนไข้เยอะแยะ
สิ่งที่อยากฝากถึงคนทำงานเป็นกะ ไม่ใช่คำสอนแต่ เป็นความห่วงใยจริง ๆ ขอให้ตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ โดยเฉพาะหัวใจและความดัน อย่าชินกับอาการใจสั่น เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก การนอน ไม่ใช่ความฟุ่มเฟือย แต่คือ ยารักษาสมองและหัวใจ ถ้ามีโรคประจำตัวแฝง ต้องเข้มงวดกว่าคนอื่น ไม่ใช่เท่ากัน
“สมองและหัวใจ ไม่ได้แข็งแรง เพราะเรา อดทน ดูแลคนอื่นเก่งแล้ว อย่าลืมดูแลตัวเองด้วย เพราะไม่มีใครควรต้องเสียชีวิต เพียงเพราะทำหน้าที่ของตัวเองดีเกินไป” อาจารย์หมอสุรัตน์ ย้ำทิ้งท้าย
