เวลา 16.15 น. วันนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จออกแทนพระองค์ ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง พระราชทานพระราชวโรกาสให้ ศาสตราจารย์ นายแพทย์อภิชาติ อัศวมงคลกุล รองประธานมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์ นำผู้ได้รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2568 เฝ้าทูลละอองพระบาท รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2568 ดังนี้
สาขาการแพทย์ ได้แก่ นายแพทย์เทอร์รี ดีน คิง กุมารแพทย์โรคหัวใจ และแพทย์อาวุโส โรงพยาบาลเด็กออชส์เนอร์ รัฐลุยเซียนา สหรัฐอเมริกา เป็นแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจ มีความสนใจเรื่องการรักษาแบบรุกล้ำน้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแก้ไขความผิดปกติของหัวใจพิการแต่กำเนิดโดยไม่ต้องรับการผ่าตัด ในปีพุทธศักราช 2518 ได้รักษาผู้ป่วยที่มีรูรั่วของผนังกั้นหัวใจช่องบน รายแรกได้สำเร็จ โดยใช้อุปกรณ์ที่พัฒนาขึ้นใหม่เป็นรูปร่มขนาดเล็ก หรือ "คิง-มิลล์ส คาร์ดิแอค อัมเบรลลา" ถือเป็นนวัตกรรมการรักษาโรคหัวใจแบบไม่ต้องผ่าตัดเปิดทรวงอก นอกจากนี้ยังมีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดความรู้ และส่งเสริมให้ประเทศรายได้น้อยถึงปานกลางเข้าถึงเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัยได้อย่างเท่าเทียม เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพอนามัยของมวลมนุษย์ได้หลายร้อยล้านคนทั่วโลก
สาขาการสาธารณสุข ได้แก่ ศาสตราจารย์ นายแพทย์วอลเตอร์ ซี. วิลเล็ตต์ ศาสตราจารย์ สาขาวิชาระบาดวิทยา และโภชนาการ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ผู้บุกเบิกคนสำคัญในสาขาระบาดวิทยาทางโภชนาการยุคใหม่ ในโครงการวิจัยเชิงลึกเกี่ยวกับอาหาร การดำเนินชีวิตและโรคเรื้อรัง หนึ่งในผลงานสำคัญ คือ การพบหลักฐานเชิงประจักษ์เป็นครั้งแรกว่า การบริโภคไขมันทรานส์ มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของโรคหลอดเลือดหัวใจ นำไปสู่การออกข้อบังคับห้ามใช้ไขมันทรานส์ในหลายประเทศทั่วโลก และเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญให้แก่องค์การอนามัยโลก ในการจัดตั้งโครงการเพื่อขจัดไขมันทรานส์ ซึ่งคาดว่าจะช่วยป้องกันการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากโรคหัวใจได้กว่า 250,000 รายต่อปี เป็นการหักล้างความเชื่อที่มีมายาวนานว่า ไขมันทุกชนิดเป็นอันตรายต่อสุขภาพ และชี้ให้เห็นว่า "คุณภาพของไขมัน" เป็นปัจจัยสำคัญต่อความเสี่ยงของโรคหัวใจ และหลอดเลือดมากกว่าปริมาณไขมันทั้งหมดที่บริโภค และความเสี่ยงต่อสุขภาพจากการบริโภคคาร์โบไฮเดรต และน้ำตาลในปริมาณมาก โดยพบว่าอาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลสูงจะเพิ่มความเสี่ยงของโรคเรื้อรัง โดยเฉพาะโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในปีพุทธศักราช 2562 ได้เสนอแนวคิด "อาหารเพื่อสุขภาพของโลก" ซึ่งสามารถลดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรได้มากถึงร้อยละ 30 เทียบเท่ากับการช่วยชีวิตมนุษย์ ได้กว่า 15 ล้านคนต่อปี
ในโอกาสนี้ ได้พระราชทานพระราชดำรัสความว่า "ในการดูแลรักษาผู้ป่วยนั้น ต้องอาศัยการศึกษาค้นคว้าวิจัยอย่างลึกซึ้งและครอบคลุมเพื่อนำไปสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมในการรักษาโรค และการค้นพบเหตุปัจจัยของโรค อันจะทำให้สามารถป้องกันการเกิดโรคได้ ดังเช่นผลงานของนายแพทย์เทอร์รี ดีน คิง ที่ได้ศึกษาพยาธิสภาพและพยาธิสรีรวิทยาของโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด แล้วสร้างนวัตกรรมการรักษาโรคหัวใจ โดยส่งอุปกรณ์รูปร่มขนาดเล็กไปตามสายสวนหลอดเลือดดำ เพื่อปิดรูรั่วของหัวใจ แทนการผ่าตัด และผลงานของศาสตราจารย์ นายแพทย์วอลเตอร์ ซี. วิลเล็ตต์ ที่ค้นพบความสัมพันธ์ระหว่างอาหารกับสุขภาพและโรคเรื้อรัง ทำให้สามารถป้องกันการเกิดโรคเรื้อรัง เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจและเบาหวานได้ ด้วยการปรับปรุงพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการดำเนินชีวิต ผลงานของทั้งสองท่าน มีคุณูปการต่อมวลมนุษชาติอย่างสูงยิ่ง ทั้งช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยพัฒนาความก้าวหน้าขององค์ความรู้ทางการแพทย์และการสาธารณสุข อำนวยประโยชน์แก่การดูแลรักษาสุขภาพอนามัยของชาวโลกเป็นอเนกประการ จึงขอแสดงความชื่นชมยินดีกับทั้งสองท่าน ที่ได้รับรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2568 และขอให้ท่านมีกำลังกายกำลังใจที่จะปฏิบัติงานสร้างสรรค์ความดีความเจริญให้แก่โลกของเราสืบไป"
เวลา 17.33 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เสด็จออกแทนพระองค์ ณ พระที่นั่งบรมราชสถิตยมโหฬาร พระบรมมหาราชวัง ในการพระราชทานเลี้ยงอาหารค่ำแก่ผู้ได้รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2568 พร้อมคู่สมรส และผู้ร่วมงาน
รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล เป็นรางวัลที่พระบาท สมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งขึ้น เพื่อถวายเป็นพระราชานุสรณ์แด่สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ในโอกาสจัดงานเฉลิมฉลอง 100 ปี แห่งการพระราชสมภพ 1 มกราคม 2535 ดำเนินงานโดยมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อมอบให้แก่บุคคลหรือองค์กรทั่วโลกที่มีผลงานดีเด่นเป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติ ทางด้านการแพทย์ 1 รางวัล และด้านการสาธารณสุข 1 รางวัล เป็นประจำทุกปี แต่ละรางวัลประกอบด้วย เหรียญรางวัล, ประกาศนียบัตร และเงินรางวัล 100,000 เหรียญสหรัฐ
