เวลา 12.42 น. วันนี้ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เสด็จไปยังอาคารวิทยาลัยแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ทรงบรรยายพิเศษ เรื่อง "การเกิดโรคมะเร็ง หรือ Oncogenesis" พระราชทานแก่นักศึกษาหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2563) วิทยาลัยแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน รุ่นที่ 4 ชั้นปีที่ 3 ประจำปีการศึกษา 2568 ต่อเนื่องเป็นครั้งที่ 3
โดยทรงบรรยายถึงการควบคุมการเพิ่มจำนวนของเซลล์ และการเกิดเซลล์ตาย และเมแทบอลิซึมของเซลล์มะเร็ง ซึ่งปกติแล้วร่างกายมนุษย์จะมีระบบควบคุมการทำงานของเซลล์อย่างรัดกุม เซลล์จะเติบโต แบ่งตัว และตายไปตามเวลาที่เหมาะสม เพื่อรักษาสมดุลของร่างกาย กระบวนการนี้เรียกว่า "วัฏจักรของเซลล์" ซึ่งมี 4 ระยะ แต่ละระยะจะมี "จุดตรวจสอบ" คอยเช็กความถูกต้อง หากพบความผิดปกติ เซลล์จะหยุดการแบ่งตัว หรือเข้าสู่กระบวนการตายตามธรรมชาติที่เรียกว่า "อะพอพโตซิส” เมื่อเซลล์มีอายุมากขึ้น ก็จะเข้าสู่ภาวะ "ชราภาพของเซลล์" หรือ "ซีเนสเซนส์" ทำให้หยุดแบ่งตัว เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดความผิดพลาด
หากระบบควบคุมเหล่านี้ทำงานผิดปกติ เซลล์ที่ควรหยุดแบ่งตัวกลับยังคงเพิ่มจำนวนอย่างต่อเนื่อง จะกลายเป็น "เซลล์มะเร็ง" ซึ่งมีลักษณะสำคัญ คือ แบ่งตัวเร็วและไม่หยุด ทำให้ต้องปรับกระบวนการเผาผลาญพลังงานใหม่ เพื่อดึงสารอาหารเข้าสู่เซลล์มากกว่าปกติ สำหรับสร้างพลังงานและสารจำเป็นต่อการเติบโตที่รวดเร็ว ความรู้เกี่ยวกับชีววิทยาของเซลล์มะเร็ง ตั้งแต่การควบคุมวัฏจักรเซลล์ การส่งสัญญาณภายในเซลล์ ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงด้านเมแทบอลิซึม จึงมีความสำคัญ เพราะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถพัฒนาวิธีตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และคิดค้นยา รวมถึงแนวทางการรักษาที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นในอนาคต
