กกร. นิ่งไม่ไหว ! แจงทุกขั้นตอนการทำโพล แบบสอบถามกลั่นกรองน่าเชื่อถือตามหลักวิชาการ หลังถูกหน่วยงานรัฐถล่มกลับ ลั่นยินดีให้ข้อมูลตามที่ 10 หน่วยงานรัฐร้องขอ
วันที่ 15 พ.ค.69 คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ออกมาชี้แจงการดำเนินงานของคณะทำงาน Zero Corruption ถึงผลสำรวจความคิดเห็นภาคเอกชนเกี่ยวกับความโปร่งใสในการปฏิบัติราชการของภาครัฐ
โดยระบุ ตามที่ คณะทำงาน Zero Corruption: กกร. และเพื่อนไม่ทน ได้ดำเนินการแถลงข่าว “ผลการสำรวจความคิดเห็นของภาคเอกชนเกี่ยวกับความโปร่งใสในการปฏิบัติราชการของภาครัฐ" เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม2569 นั้น ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ในฐานะฝ่ายวิชาการ ซึ่งได้มีการทำงานร่วมกับหลายหน่วยงานทั้ง องค์กรต่อต้านคอรัปชั่น TDRI TIJ เป็นต้น ขอชี้แจงในการทำงานเชิงวิชาการ ดังนี้
ทางศูนย์ฯ มีการประชุมแบบสอบถาม ซึ่งแบบสอบถามจะยึดโยงมาจากแบบสอบถามของธนาคารโลกที่ทางมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยเคยร่วมกับธนาคารโลก สำรวจเรื่องคอร์รัปชันที่ในขณะนั้น ธนาคารโลกร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.)แบบสอบถามจึงยึดโยงจากแนวทางของธนาคารโลกเป็นหลักทั้งแนวคำถามและหน่วยงานที่ภาคธุรกิจติดต่อบ่อยซึ่งจะมีผลกระทบต่อภาคประชาชนในที่สุด
นอกจากนั้นทางศูนย์ฯ ได้นำเอาแนวทางของคำถามที่ OECD ตั้งประเด็น และ ปปช. กับ ปปท.ที่ได้ทำงานวิจัยในหลายรูปแบบ เมื่อแบบสอบถามเสร็จ ก็นำไปถามแบบตัวต่อตัว Face to Face เป็นจำนวน 401 ตัวอย่าง ขณะเดียวกันก็ใช้ข้อมูลจาก Google form มาเป็นตัวเสริมของข้อมูล เพื่อดูความสอดคล้อง ซึ่งเป็นตัวกำกับในเชิงนโยบาย ดังนั้น ในการแถลงข่าวนั้น เราใช้ข้อมูลจาก Face to Face 100% เต็ม
การสำรวจได้ใช้โครงสร้างของ GDP และประชากรและจำนวนธุรกิจ ในแต่ละภาคและแต่ละสาขาของธุรกิจเป็นสำคัญ ทั้งนี้จำนวน 26 หน่วยงาน มาจากแนวทางที่ธนาคารโลก และ OECD ที่ได้จำแนกหน่วยงานภาครัฐออกเป็น 5 กลุ่มหลัก ประกอบด้วย
กลุ่มที่ 1: Tax & Revenue: หน่วยงานจัดเก็บภาษีและรายได้ภาครัฐ
กลุ่มที่ 2: Licensing & Permits: หน่วยงานออกใบอนุญาตและจดทะเบียนธุรกิจ
กลุ่มที่ 3: Customs & Trade: หน่วยงานศุลกากรและการค้าระหว่างประเทศ
กลุ่มที่ 4: Utilities & Infrastructure: หน่วยงานสาธารณูปโภคและโครงสร้างพื้นฐาน
กลุ่มที่ 5: Law Enforcement & Judiciary: กระบวนการยุติธรรมและการบังคับใช้กฎหมาย (ยกเว้นศาล)
ร่วมกับการใช้ข้อมูลของสำนักงาน ป.ป.ช. ที่ได้แบ่งกลุ่มงานออกเป็น 5 ประเภท ประกอบด้วย ประเภทโครงสร้างพื้นฐาน ประเภทสังคม ประเภทความมั่นคงและกระบวนการยุติธรรม (ยกเว้นศาล) ประเภทเศรษฐกิจ และประเภทนโยบายและวิชาการตลอดจนหน่วยงานต่างๆ พิจารณาร่วมกัน โดยมีการเปิดหน่วยงานอื่นๆ ไว้ในแบบสอบถามด้วย
ในการตอบแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างผู้ตอบแบบสอบถาม จะตอบตามความสมัครใจว่า มีประสบการณ์ตรงติดต่อกับหน่วยงานต่างๆ โดยตรงในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมาหรือไม่ อย่างไรและจะถามต่อว่ามีติดต่อกี่ครั้ง และมีการเสนอให้สิ่งตอบแทนพิเศษหรือไม่ ถ้ามีมีจำนวนกี่ครั้ง รวมไปถึงมูลค่าในการให้สิ่งตอบแทนล่าสุด
ทั้งนี้ทางศูนย์ฯ ได้นำเอาข้อมูลต่างๆ มาพิจารณา 2 รูปแบบ คือ
(1) จำนวนที่มีการติดต่อกับจำนวนที่เสนอให้สิ่งตอบแทนออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์ ว่าในการเจอ 100% มีการให้สิ่งตอบแทนกี่เปอร์เซ็นต์ และจัดเรียงลำดับและเปอร์เซ็นต์สูงสุด เช่น 100% สำหรับการติดต่อและต้องจ่ายผลตอบแทนเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย
(2) สำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ตอบว่า มีการเสนอให้สิ่งตอบแทน โดยนำเอามูลค่าเฉลี่ยการจ่ายต่อครั้ง มานำเสนอเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย
แบบสอบถามมุ่งเน้นถามกลุ่มตัวอย่าง โดยถามภาพกว้าง เรื่องการคอร์รัปชันในภาพรวม และประสบการณ์ที่ติดต่อหน่วยงานต่างๆ ว่าต้องจ่ายผลตอบแทนสิ่งตอบแทนพิเศษหรือไม่ ไม่ได้มุ่งเน้นในการเจาะรายละเอียดในแต่ละหน่วยงานของภาครัฐ ว่าให้แก่บุคคลใด หรือในกระบวนการขั้นตอนใด อย่างไร
และท้ายที่สุดก่อนที่จะมีการแถลงข่าวนำเสนอผลการสำรวจฯ ในวันพฤหัสบดีที่ 14 พฤษภาคม 2569 นั้น ทางศูนย์ฯ ได้มีการประชุมหารือร่วมกับคณะทำงาน Zero Corruption กกร และเพื่อนไม่ทน โดยภาพรวมถึงผลการสำรวจที่ได้นำไปแถลงข่าว
ผลสำรวจครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาคอร์รัปชันมิใช่เป็นเพียงประเด็นด้านธรรมาภิบาลเท่านั้น
หากแต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบเศรษฐกิจ ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ความเชื่อมั่นของนักลงทุน
ตลอดจนขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว
ตัวเลขการสำรวจทางวิชาการที่ปรากฏในวันนี้จึงถือเป็นสัญญาณสำคัญที่ทุกภาคส่วนควรตระหนัก
และร่วมกันผลักดันให่เกิดการแก้ไขอย่างจริงจังและต่อเนื่อง กกร. เชื่อมั่นว่า
ความโปร่งใสต้องเริ่มต้นจากการยอมรับข้อเท็จจริง
และการเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการสร้างวัฒนธรรมที่ไม่ยอมรับการทุจริต
พร้อมเดินหน้าสนับสนุนการขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน บนพื้นฐานของความสุจริต โปร่งใส
และเป็นธรรม ภายใต้เจตนารมณ์ “ไม่ทน ไม่ทำ ไม่เพิกเฉย” อย่างเป็นรูปธรรมกันทั้งสังคม
หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม
ติดต่อ ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
นายวาทิตร รักษ์ธรรม โทรศัพท์ 02-697641