เช้านี้ที่หมอชิต - เกษตรกรชาวสวนเงาะ จังหวัดตราด ไม่รู้จะไปต่อยังไง ราคาเงาะเหลือกิโลกรัมละ 10 บาท แม้แต่พ่อค้าที่เหมาจองข้ามปี ต้องยอมทิ้งมัดจำ เพราะซื้อไปก็ขาดทุน
ลุงหนู หรือ นายนรินทร์ บัวจร ชาวสวนเงาะ ตำบลสะตอ อำเภอเขาสมิง จังหวัดตราด เป็นตัวอย่างของกลุ่มเกษตรกรชาวสวนเงาะ ที่ทำสัญญากันข้ามปี เหมาสวนรับซื้อเงาะสีทอง ในราคา 600,000 บาท วางมัดจำไว้ก่อน 100,000 บาท แต่พอถึงฤดูเก็บเกี่ยว ราคาเงาะสีทอง ที่เคยรับซื้อกิโลกรัมละ 35 บาท เหลือแค่กิโลกรัมละ 10 บาทเท่านั้น ทำให้พ่อค้ายอมทิ้งเงินมัดจำ
แม้ ลุงหนู จะริบเงินมัดจำ แต่ก็ไม่คุ้ม เพราะผลเงาะไม่มีตลาดส่งออก จำต้องเก็บแบบหักช่อ ส่งขายให้ล้ง ในราคากิโลกรัมละ 12 บาท ดีกว่าที่จะปล่อยให้เงาะเน่าคาต้น
ส่วนนายชัยพฤกษ์ ปัญญาทิพย์ อาการหนักไม่ต่างกัน ตกลงรับซื้อเหมาสวน ในราคา 1.7 ล้านบาท แต่พอราคาเงาะตก พ่อค้าขอต่อรองลงมาเหลือ 900,000 บาท และอาจต่ำกว่านั้น หากราคาเงาะยังร่วงไม่หยุด
ปัญหาที่เห็นได้ชัดตอนนี้ คือ ขาดทุนตั้งแต่ยังไม่เริ่มเก็บ เพราะต้นทุนการทำสวนเงาะ เพิ่มขึ้นตามราคาปุ๋ย ค่าไฟ และค่าน้ำมัน เฉลี่ยตกอยู่ที่ 15-20 บาทต่อกิโลกรัม แต่พ่อค้ารับซื้ออยู่ที่ 10 บาทต่อกิโลกรัมเท่านั้น
สาเหตุหลัก ๆ ที่ทำให้เงาะสีทองราคาตก เป็นเพราะผลผลิตออกสู่ตลาดพร้อมกันในปริมาณมาก จนเกินความต้องการของตลาด อีกทั้ง ตลาดรับซื้อหลักอย่างพ่อค้าคนกลาง มีการรับซื้อที่จำกัด เพราะผู้บริโภคในประเทศส่วนใหญ่นิยมรับประทาน "เงาะโรงเรียน" มากกว่า
ส่วน "เงาะสีทอง" ส่วนใหญ่ใช้สำหรับส่งโรงงานแปรรูป และปัจจัยสำคัญ คือ เรื่องของต้นทุนการผลิต ทั้งค่าปุ๋ย ค่ายา ค่าน้ำมัน และค่าแรงงาน ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง สวนทางกับราคาขาย
