ทีมแพทย์จีน ทำการปลูกถ่าย ตับหมู-ไตหมูทั้งสองข้าง ให้ผู้ป่วยสมองตายสำเร็จเป็นครั้งแรกของโลก ซึ่งอวัยวะที่ปลูกถ่ายทำงานต่อมาได้เกือบ 5 วัน โดยไม่พบภาวะการปฏิเสธอวัยวะแบบเฉียบพลัน
วันนี้ (2 มิ.ย. 69) สำนักข่าวซินหัวของจีนรายงานว่า ทีมแพทย์ซึ่งนำโดยศัลยแพทย์จากโรงพยาบาลแห่งที่ 2 ในเครือมหาวิทยาลัยการแพทย์กว่างซี ในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงทางตอนใต้ของจีน ได้ทำการปลูกถ่ายตับหมูร่วมกับไตหมูทั้งสองข้างให้แก่ผู้ป่วยสมองตายสำเร็จเป็นครั้งแรกของโลก ซึ่งอวัยวะที่ปลูกถ่ายสามารถทำงานต่อมาได้เกือบ 5 วันโดยไม่พบภาวะการปฏิเสธอวัยวะแบบเฉียบพลันรุนแรง
โดยผลการศึกษาดังกล่าวถูกเผยแพร่ในวารสาร MED ระบุว่า การผ่าตัดดังกล่าวใช้อวัยวะจากหมูที่ผ่านการตัดต่อยีน 6 ตำแหน่ง ซึ่งมีขนาดร่างกายและลักษณะทางสรีรวิทยาใกล้เคียงกับมนุษย์ และใช้การตัดต่อพันธุกรรมแบบยับยั้งการทำงานของยีน 3 ตัว และเพิ่มยีนเข้าไป 3 ตัว เพื่อลดการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันและเพิ่มความเข้ากันได้ระหว่างอวัยวะของหมูกับร่างกายมนุษย์
ทางทีมแพทย์ทำการปลูกถ่ายตับและไตทั้งสองข้างเข้าสู่ตำแหน่งตามธรรมชาติของอวัยวะผ่านแผลผ่าตัดเพียงจุดเดียว โดยสามารถควบคุมระยะเวลาที่อวัยวะถูกเก็บรักษาไว้ในสภาพเย็นภายนอกร่างกายอยู่ที่ 281 นาที นับตั้งแต่เริ่มนำเอาอวัยวะออกมาจากหมูจนกระทั่งเลือดกลับมาไหลเวียนในอวัยวะที่ปลูกถ่ายในผู้ป่วยสมองตายอีกครั้ง
โดยผู้รับการปลูกถ่ายเป็นชายวัย 53 ปี ที่อยู่ในภาวะสมองตาย โดยได้รับการติดตามอาการเป็นเวลาประมาณ 106 ชั่วโมงภายใต้การศึกษาทางคลินิกที่ได้รับการรับรองด้านจริยธรรม หลังจากตัวผู้ป่วยเคยบริจาคร่างกายไว้เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ ซึ่งตลอดระยะเวลา 5 วันหลังการปลูกถ่าย ซึ่งอวัยวะที่ปลูกถ่ายมีผลการทำงานทางสรีรวิทยาที่ดี โดยมีการไหลเวียนของเลือดในอวัยวะอยู่ในระดับใกล้เคียงปกติ พร้อมทั้งตรวจพบการหลั่งน้ำดีจากตับและการผลิตปัสสาวะจากไต
นอกจากนี้ การวิเคราะห์สารเมตาบอไลต์ (metabolites) พบว่า ตับหมูที่ได้รับการปลูกถ่ายได้ปรับรูปแบบการทำงานให้ใกล้เคียงกับตับมนุษย์ ซึ่งบ่งชี้ว่า อวัยวะดังกล่าวสามารถใช้ทรัพยากรภายในร่างกายของผู้รับ และอาจมีศักยภาพที่จะปรับกระบวนการเผาผลาญให้สอดคล้องกับร่างกายมนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์อีกด้วย
ทั้งนี้ การปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ (xenotransplantation) หรือ การนำอวัยวะจากสัตว์มาปลูกถ่ายให้มนุษย์โดยใช้หมูที่ผ่านการดัดแปลงพันธุกรรม ถือเป็นหนึ่งในแนวทางมีศักยภาพในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนอวัยวะสำหรับการปลูกถ่ายทั่วโลก แต่ปฏิกิริยาการปฏิเสธอวัยวะเมื่อมีการปลูกถ่ายหลายอวัยวะพร้อมกันยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญในวงการแพทย์
ทาง “เลโอนาร์โด ริเอลลา” หมอนักวิจัยจากโรงพยาบาลแมสซาชูเซตส์เจเนอรัล ในเมืองบอสตัน ประเทศสหรัฐฯ ให้ความเห็นว่าการปลูกถ่ายอวัยวะหลายชิ้นมีความซับซ้อนมากกว่าการปลูกถ่ายอวัยวะเพียงชิ้นเดียว และการปลูกถ่ายไตหมูร่วมกับตับหมูในการผ่าตัดครั้งเดียวถือเป็นแนวทางที่ไม่เคยมีมาก่อน
อย่างไรก็ตาม คณะวิจัยยอมรับว่าการศึกษานี้ยังมีข้อจำกัดหลายประการ อาทิ ระยะเวลาติดตามผลที่ค่อนข้างสั้นเนื่องมาจากความประสงค์ของครอบครัวผู้บริจาค อีกทั้งยังไม่สามารถประเมินภาวะการปฏิเสธอวัยวะเรื้อรัง (chronic rejection) และความคงทนของอวัยวะที่ปลูกถ่ายในระยะยาว คณะวิจัยจึงมีแผนดำเนินการผ่าตัดลักษณะเดียวกันเพิ่มเติมอีก 3-5 ครั้งเพื่อยืนยันผลลัพธ์เพิ่มเติม
ก่อนหน้านี้ ทีมแพทย์ในจีนเคยปลูกถ่ายอวัยวะจากหมูสู่มนุษย์มาแล้วหลายกรณี เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา คณะแพทย์อีกทีมหนึ่งได้นำตับหมูที่ผ่านการดัดแปลงพันธุกรรมมารักษาผู้ป่วยภาวะตับวายเฉียบพลันและสามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยไว้ได้ พร้อมทั้งปรับปรุงการทำงานของตับให้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
