ศ.ธงทอง เล่าความประทับใจ “ข้อกำหนดกรุงเทพ” พระกรณียกิจพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังหญิง องค์การสหประชาชาติรับรองให้ปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงทั่วโลก สร้างเกียรติภูมิแก่ประเทศไทย
วันนี้ (12 มิ.ย.69) ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ เผยว่า ช่วงเย็นและค่ำของเมื่อวาน มีความกังวลเกิดขึ้นในหมู่ประชาชนที่ติดตามข่าวสารเกี่ยวกับพระอาการของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา กระทั่งเช้าวันนี้มีแถลงการณ์ของสำนักพระราชวังประกาศอย่างเป็นทาง ทำให้ตนได้รับทราบข่าวเช่นเดียวกับประชาชนทั่วไป ยอมรับว่าตลอดคืนที่ผ่านมาเต็มไปด้วยความห่วงใยและความหวังให้พระอาการดีขึ้น แต่ผลกลับไม่เป็นไปตามที่ทุกคนปรารถนา หลายคนอาจมองว่าปาฏิหาริย์ไม่เกิดขึ้น แต่สำหรับตนแล้ว ปาฏิหาริย์ได้เกิดขึ้นมาตลอดระยะเวลากว่า 40 ปีที่พระองค์ทรงอยู่กับพสกนิกรชาวไทย เพราะพระองค์ทรงเป็นมิ่งขวัญของประชาชน ทรงอุทิศพระองค์ปฏิบัติพระกรณียกิจนานัปการเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชน การที่พระองค์ทรงอยู่กับคนไทยและทรงงานเพื่อบ้านเมืองมาโดยตลอดนั้น ถือเป็นปาฏิหาริย์ที่มีคุณค่าอย่างยิ่งสำหรับทุกคน
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง กล่าวอีกว่า พระกรณียกิจของพระองค์มีความยิ่งใหญ่จนยากจะกล่าวได้ครบถ้วนในเวลาจำกัด ไม่ว่าจะเป็นงานด้านมูลนิธิและสาธารณกุศล การช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส งานในฐานะอัยการ ตลอดจนการทรงปฏิบัติหน้าที่ในองค์การสหประชาชาติด้านการต่อต้านอาชญากรรมและยาเสพติด ซึ่งล้วนเป็นภารกิจสำคัญที่พระองค์ทรงทุ่มเทกำลังพระวรกายเพื่อประเทศชาติ
ตนเคยมีโอกาสถวายงานและรับใช้ใต้เบื้องพระยุคลบาทมาหลายโอกาส ทั้งในช่วงที่ยังรับราชการและหลังพ้นจากตำแหน่งแล้ว พระองค์ยังทรงพระกรุณาให้ความไว้วางพระราชหฤทัยอยู่เสมอ สิ่งที่ประทับใจที่สุดคือพระเมตตาและความใส่พระทัยในเรื่องบ้านเมือง ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม กฎหมาย และความเป็นไปของประชาชน พระองค์มักมีพระปฏิสันถาร สอบถาม แลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นต่าง ๆ อย่างตรงไปตรงมา ทำให้ตนรู้สึกเสมอว่าพระองค์ทรงเป็นเจ้านายที่ใกล้ชิดประชาชน และทรงห่วงใยบ้านเมืองอย่างแท้จริง
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง ยังเล่าถึงพระกรณียกิจที่สร้างความประทับใจอย่างยิ่ง คือการทรงงานด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังหญิง โดยเคยตามเสด็จไปทรงเยี่ยมเรือนจำหลายแห่ง และได้เห็นพระองค์ทรงห่วงใยผู้ต้องขังหญิงเป็นพิเศษ เนื่องจากต้องเผชิญข้อจำกัดหลายด้านมากกว่าผู้ต้องขังชาย พระองค์ทรงสนพระทัยทั้งเรื่องสวัสดิภาพของผู้ต้องขังและเด็กเล็กที่อาศัยอยู่กับมารดาภายในเรือนจำ ถึงขั้นเสด็จเข้าไปทรงอุ้มเด็กและให้กำลังใจผู้ต้องขังด้วยพระองค์เอง จนต่อมาได้พัฒนาเป็น “ข้อกำหนดกรุงเทพ” หรือ Bangkok Rules ซึ่งองค์การสหประชาชาติรับรองให้เป็นมาตรฐานสากลในการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงทั่วโลก ถือเป็นพระกรณียกิจสำคัญที่สร้างคุณูปการต่อประชาคมโลกและสร้างเกียรติภูมิแก่ประเทศไทย
เมื่อถูกถามถึงความทรงจำส่วนตัวที่ประทับใจที่สุด ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง เล่าย้อนถึงเมื่อราวปี 2534 ขณะทำงานวิจัยอยู่ที่เมืองเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นช่วงที่พระองค์เสด็จเยือนญี่ปุ่นพร้อมพระมารดา โดยครั้งนั้นตนได้มีโอกาสเฝ้ารับเสด็จและร่วมคณะไปยังร้านขายสัตว์เลี้ยงใกล้โรงแรม พระองค์ทรงเลือกซื้อสุนัขด้วยพระองค์เอง ก่อนที่ภายหลังจะทรงมีพระประสงค์ให้ช่วยจัดส่งลูกบอลสำหรับสุนัขกลับมาถวายที่ประเทศไทย แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่เป็นความทรงจำที่สะท้อนถึงพระอัธยาศัยอันเรียบง่าย อ่อนโยน และเปี่ยมด้วยพระเมตตา
“สำหรับผม พระองค์ทรงเป็นเจ้านายที่เป็นที่พึ่งของพวกเรา ทรงใส่พระทัยในเรื่องบ้านเมืองและผู้คนมาโดยตลอด เมื่อมาถึงวันนี้ที่พระองค์ไม่อยู่กับพวกเราแล้ว ก็เป็นความโศกเศร้า ความเสียดาย และความอาลัยอย่างยิ่ง ด้วยความจงรักภักดีที่มีมาตลอดชีวิต” ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง กล่าว
