ป.ป.ส. ยันกัญชาไม่เสรี ประกาศ สธ. ฉบับล่าสุด คุมเข้มช่อดอก ซื้อ-ขายต้องมีใบสั่งแพทย์ นำออกนอกประเทศ ต้องมีใบอนุญาต ฝ่าฝืนโทษหนัก ปรับ 4 เท่า
กัญชาไม่เสรี นางสาวอารีภักดิ์ เงินบำรุง รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) และโฆษก ป.ป.ส. เปิดเผยถึงการควบคุมและเฝ้าระวังการใช้กัญชาในปัจจุบัน โดยเน้นย้ำให้ประชาชนและผู้ประกอบการตระหนักว่า ขณะนี้ "ช่อดอกกัญชา" ได้ถูกยกระดับการควบคุมอย่างเข้มงวดภายใต้ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
แม้กลไกทางกฎหมายหลักในการควบคุมกัญชาจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงสาธารณสุข แต่ ป.ป.ส. ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ยังคงมีภารกิจสำคัญในการเฝ้าระวัง แจ้งเตือนภัย และปกป้องสังคม โดยเฉพาะกลุ่มเด็กและเยาวชนจากการใช้กัญชาผิดวัตถุประสงค์ จึงแจ้งเตือนให้ผู้ประกอบการและประชาชน ให้ทราบว่า ประกาศ สธ. ฉบับล่าสุด กำหนดให้ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม โดยผู้ใดประสงค์จะศึกษาวิจัย ส่งออก จำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า จะต้องได้รับใบอนุญาตตามมาตรา 46 เท่านั้น และเน้นย้ำถึงสาระสำคัญและเงื่อนไขที่ผู้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
การควบคุมแหล่งที่มาและการส่งออก: ผู้รับใบอนุญาตต้องจัดทำข้อมูลแหล่งที่มา การนำไปใช้ และจำนวนที่เก็บไว้ พร้อมรายงานต่อนายทะเบียน และจำหน่ายหรือส่งออกได้เฉพาะช่อดอกที่มาจากแหล่งที่ได้รับการรับรองมาตรฐานการเพาะปลูกและการเก็บเกี่ยวที่ดี (GAP) จากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกเท่านั้น
การส่งออกรายครั้ง: ผู้รับใบอนุญาตให้ส่งออกเพื่อการค้า ต้องแจ้งรายละเอียดการส่งออกต่อผู้อนุญาตเป็นรายครั้งตามแบบที่กำหนด
ข้อจำกัดการจำหน่าย: ต้องจำหน่ายให้กับผู้รับใบอนุญาตตามมาตรา 46 ด้วยกันเท่านั้น ข้อยกเว้นเดียวที่จะจำหน่ายให้บุคคลทั่วไปได้ คือต้องเป็นผู้ที่มี "ใบสั่งจ่ายยา" จากผู้ประกอบวิชาชีพ (เช่น แพทย์ แพทย์แผนไทย หมอพื้นบ้าน เภสัชกร ทันตแพทย์) เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ โดยสั่งจ่ายได้ไม่เกิน 30 วัน
ข้อห้ามเด็ดขาดเพื่อการค้า: ห้ามจำหน่ายเพื่อการสูบในสถานที่ประกอบการ (เว้นแต่เป็นการรักษาโดยผู้ประกอบวิชาชีพ) ห้ามจำหน่ายผ่านเครื่องอัตโนมัติ (Vending Machine) ห้ามจำหน่ายผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์หรือเครือข่ายคอมพิวเตอร์ และห้ามโฆษณาในทุกช่องทาง
พื้นที่ห้ามจำหน่ายเด็ดขาด: วัดหรือสถานที่ปฏิบัติพิธีกรรมทางศาสนา หอพักตามกฎหมาย สวนสาธารณะ สวนสัตว์ และสวนสนุก
ผู้ที่ฝ่าฝืนลักลอบจำหน่าย แปรรูป หรือส่งออกช่อดอกกัญชาอย่างผิดกฎหมาย รวมถึงการแอบขายให้กับบุคคลที่ไม่มีใบสั่งจ่ายยาจากแพทย์ มีบทลงโทษจำคุกสูงสุด 1 ปี หรือปรับสูงสุด 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ขณะที่การลักลอบขนกัญชาออกนอกประเทศโดยไม่ผ่านพิธีการศุลกากร หรือพยายามหลบเลี่ยงการตรวจค้น มีโทษทางกฎหมายที่ต้องระวางโทษอย่างเด็ดขาด โดยระวางโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี หรือปรับเป็นเงิน 4 เท่าของราคา หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ริบของ
นอกจากนี้ กรมศุลกากรได้ปรับเพิ่มเกณฑ์การลงโทษให้มีความเข้มงวดและเด็ดขาดยิ่งขึ้น โดยกำหนดค่าปรับตามปริมาณกัญชาที่ตรวจยึดได้ในอัตรากิโลกรัมละ 30,000 บาท และยกของกลางให้เป็นของแผ่นดิน ซึ่งมีผลบังคับใช้มาตั้งแต่วันที่ 17 มิ.ย.69
