เวลา 09.04 น. วันนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปยังหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ทรงเปิดนิทรรศการพิเศษภาพถ่ายจากฟิล์มกระจก ชุด หอพระสมุดวชิรญาณ ครั้งที่ 3 จัดโดย กรมศิลปากร, มูลนิธิสิริวัฒนภักดี, บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) , สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, มูลนิธิส่งเสริมการถ่ายภาพ กรุงเทพมหานคร และหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
นิทรรศการพิเศษชุดนี้ ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน เรียบเรียงและออกแบบนิทรรศการ นำเสนอภาพถ่ายฟิล์มกระจก ชุด หอพระสมุดวชิรญาณ ส่วนหนึ่งจากฟิล์มกระจก กล่องที่ 53-78 จัดเก็บรักษาไว้เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ณ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ เป็นภาพถ่ายเหตุการณ์สำคัญในช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึงพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ควรค่าแก่การศึกษาและเผยแพร่ให้สาธารณชนได้เรียนรู้ นำเสนอการตีความภาพถ่ายในมิติใหม่ ได้รับแรงบันดาลใจจาก Roland Barthes นักปรัชญาชาวฝรั่งเศส ผู้มีชื่อเสียงจากผลงาน Camera Lucida ที่กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างภาพถ่าย ความทรงจำ และความสูญเสีย โดยตั้งคำถามสำคัญว่า "เราจะมองภาพถ่ายด้วยสายตาใหม่ได้อย่างไร" เป็นการบันทึกช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงของสยาม จากระบบมณฑลแบบดั้งเดิม สู่รัฐชาติสมัยใหม่ที่มีการจัดวางเขตแดนและระบบราชการอย่างชัดเจน ท่ามกลางบริบทของการเมืองยุคล่าอาณานิคม เป็นช่วงเวลายุคทองของการขยายอำนาจของชาติตะวันตกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ภาพถ่ายเหล่านี้จึงไม่เพียงเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แต่ยังเป็นหน้าต่างที่เปิดให้เห็นวิธีคิด วิธีปกครอง และความเคลื่อนไหวในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง ผ่านภาพถ่ายเหล่านี้ ที่บันทึกพระราชกรณียกิจและการเสด็จประพาสหัวเมืองต่าง ๆ ตั้งแต่กรุงเทพฯ ประจวบคีรีขันธ์ สงขลา ไปจนถึงรัฐสุลต่านทางตอนใต้ เช่น ตรังกานู และพื้นที่อื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทุกภาพคือบทบันทึกของอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และการปรับเปลี่ยนที่ค่อย ๆ เกิดขึ้น ผู้ชมจะได้เห็นถึงพระปรีชาสามารถ และพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทั้งในฐานะผู้นำ ผู้ปกครอง ที่ทรงนำพาประเทศผ่านความเปลี่ยนของยุคสมัย สร้างความเจริญรุ่งเรืองมาจนถึงปัจจุบัน นิทรรศการนี้จึงเป็นมากกว่าการจัดแสดงภาพถ่าย หากแต่เป็นบทสนทนาเชิงปรัชญาและประวัติศาสตร์ที่ให้ผู้ชมได้เชื่อมโยงระหว่างอดีตและปัจจุบัน ผู้สนใจสามารถเข้าชมได้ถึงวันที่ 27 กรกฎาคมนี้
เวลา 15.03 น. เสด็จพระราชดำเนินไปยังหอประชุมวชิราลงกรณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ในการพระราชทานขาเทียมแก่คนพิการขาขาด ครั้งที่ 174 ประจำปีงบประมาณ 2568 ของมูลนิธิขาเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โอกาสนี้ พระราชทานเข็มที่ระลึกแก่ผู้สนับสนุนการออกหน่วยทำขาเทียมพระราชทาน, พระราชทานเอกสารการฝึกอบรมอาชีพ ให้แก่ผู้แทนผู้พิการขาขาดที่ผ่านการอบรม และพระราชทานขาเทียม แก่ผู้แทนผู้พิการขาขาดที่ได้รับขาเทียมพระราชทาน ซึ่งมีผู้พิการขาขาดรับบริการ 159 คน เป็นผู้ที่เคยได้รับขาเทียมมาแล้ว 136 คน และยังไม่เคยได้รับขาเทียม 23 คน ผู้พิการที่สภาพตอขายังไม่พร้อมต่อการทำขาเทียม จำนวน 9 คน
มูลนิธิขาเทียมฯ ให้บริการทำขาเทียมใหม่ จำนวน 161 ขา แบ่งเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ขาเทียมระดับใต้เข่า 113 ขา, ขาเทียมเหนือเข่า 36 ขา, ขาเทียมระดับเข่า 3 ขา, ขาเทียมระดับข้อเท้า 1 ขา, ขาเทียมเกษตร 6 ขา และขาเทียมประเภทอื่น ๆ 2 ขา โดยผู้พิการขาขาดมีสาเหตุของการตัดขา จากอุบัติเหตุจราจร ร้อยละ 46.5 โรคเบาหวานและเส้นเลือดอุดตัน ร้อยละ 27 อุบัติเหตุอื่น ๆ ร้อยละ 21.3 และพิการแต่กำเนิด ร้อยละ 5.2
โครงการการออกหน่วยทำขาเทียมพระราชทานเคลื่อนที่ในครั้งนี้ มูลนิธิขาเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ร่วมกับ จังหวัดสุราษฎร์ธานี, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี และองค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกฯ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 16-21 พฤษภาคม 2568 เพื่อให้บริการทำขาเทียมแก่คนพิการขาขาดในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานีและใกล้เคียง โดยไม่คิดมูลค่า ช่วยให้ผู้พิการได้รับขาเทียมที่ดี มีคุณภาพ ทำให้มีชีวิตที่ดีขึ้น มีโอกาสในการประกอบอาชีพเลี้ยงตนเองและครอบครัวได้
โอกาสนี้ ทอดพระเนตรนิทรรศการของหน่วยต่าง ๆ ได้แก่ โรงงานขาเทียมพระราชทาน โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเวียงสระ จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2559 เพื่อให้บริการขาเทียมแก่ผู้พิการขาขาดทั้งในและนอกพื้นที่ โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย จนถึงปัจจุบันให้บริการขาเทียมไปแล้ว 37 คน, การยืดและออกกำลังกล้ามเนื้อสำหรับผู้ป่วยขาขาด ดำเนินการโดยโรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี, การดูแลผู้ป่วยเบาหวานเพื่อลดการตัดขาในผู้ป่วยเบาหวาน ของสำนักงานสาธารณสุข จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งจังหวัดมียุทธศาสตร์เบาหวานหายได้ตั้งแต่ปี 2563 โดยมีเป้าหมายเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และเพื่อลดการเกิดแผลที่เท้าและลดการตัดขาของผู้ป่วย, โครงการปันน้ำใจสู่คู่สมรสที่ทุพพลภาพ ของโรงพยาบาลค่ายวิภาวดีรังสิต มณฑลทหารบกที่ 45 ด้วยการส่งเสริมการสร้างอาชีพให้แก่ผู้พิการ
