เชื้อราในปอดจากขี้นกพิราบ วันนี้ (15 ม.ค.69) นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ แพทย์เชี่ยวชาญด้านโรคระบบทางเดินหายใจ ผู้ป่วยหนัก และผู้สูงอายุ ยกเคสผู้ป่วยชายไทยอายุ 69 ปี ปกติแข็งแรงดี มีอาการไอเล็กน้อย เสมหะสีขาว ไม่มีไข้ ไม่เบื่ออาหาร น้ำหนักไม่ลด เคยสูบบุหรี่ หยุดสูบมานานแล้ว เป็นโรคความดัน ไขมันสูง
ผลตรวจร่างกาย ไม่มีไข้ ฟังปอดปกติ เอกซเรย์ปอดมีฝ้าขาวเล็กน้อยที่ปอดข้างขวาด้านล่าง ทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปอดเห็นฝ้าขาวที่ปอดข้างขวาด้านล่าง ส่องกล้องเข้าไปในดูในหลอดลม ไม่พบอะไรผิดปกติ ส่งน้ำล้างหลอดลมเพาะเชื้อ พบเชื้อราคริปโตค็อกคัส ใช้เข็มเจาะปอดบริเวณที่เป็นฝ้าขาว ส่งชิ้นเนื้อตรวจพยาธิวิทยา พบเชื้อราคริปโตค็อกคัส ตรวจเลือด คริปโตค็อกคัสแอนติเจน และ anti-HIV ให้ผลลบ
เคสนี้หมอวินิจฉัย เป็นโรคปอดอักเสบจากติดเชื้อราคริปโตค็อกคัส ให้การรักษาด้วยยาต้านเชื้อรา fluconazole กิน 6 เดือน ติดตามเอกซเรย์ปอด ฝ้าในปอดข้างขวาด้านล่างหายเป็นปกติ
“ผู้ป่วยรายนี้ปกติเป็นคนแข็งแรง ไม่เลี้ยงนกพิราบ ไม่เคยทำความสะอาดมูลนกพิราบ ที่บ้านมีนกพิราบบินมาเกาะระเบียง หลังคาบ้านบ่อย ผู้ป่วยคงสูดหายใจสปอร์ของเชื้อราจากมูลนกพิราบรอบ ๆ บ้าน”
หมอมนูญ ให้ข้อมูลด้วยว่า เชื้อราคริปโตค็อกคัส (Cryptococcus) อาศัยในลำไส้ของนกพิราบ แต่ไม่ทำให้นกพิราบป่วย นกพิราบเป็นพาหะของเชื้อราตัวนี้ เวลานกพิราบถ่ายลงดิน มูลนกพิราบจะมีเชื้อราเติบโต ปล่อยสปอร์ออกมาในอากาศ คนหายใจสปอร์ของเชื้อราเข้าไปในปอด ต่อให้เป็นคนที่แข็งแรงดี เชื้อราสามารถแบ่งตัวทำให้คนปกติป่วยได้
โรคนี้ยังพบต่อเนื่อง แต่โชคดีพบไม่บ่อยในคนที่แข็งแรง ยอมรับว่าป้องกันยาก ถึงแม้ว่าเราไม่ได้อยู่ใกล้ชิดกับนกพิราบ ไม่ได้ทำความสะอาดมูลนกพิราบ เราก็ยังมีโอกาสหายใจสปอร์ของเชื้อราได้ ตราบใดที่เรายังไม่สามารถควบคุมประชากรนกพิราบโดยเฉพาะในเมืองที่กำลังเพิ่มขึ้น
ก่อนหน้านี้ หมอมนูญเคยยกเคสผู้ป่วยเพศหญิง ป่วยด้วยโรคปอดอักเสบจากเชื้อรา โดยผู้ป่วยให้ประวัติว่าเลี้ยงนกพิราบบนระเบียง และล้างขี้นกพิราบ จึงอาจติดเชื้อราจากขี้นกพิราบ
