โดยเฉพาะกรดไซอะลิคที่มีผลต่อการทำงานของระบบประสาท สมอง การเรียนรู้ ความจำ และยังมีฤทธิ์ยับยั้งการติดเชื้อไวรัสได้ จึงนิยมนำมาปรุงเป็นอาหารหรือเครื่องดื่ม ทำให้ผลิตภัณฑ์รังนกมีจำหน่ายหลายรูปแบบ ทั้งรังนกแห้ง รังนกแห้งกึ่งสำเร็จรูป รังนกสดพร้อมปรุง เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป เครื่องดื่มรังนกผสมโสม เครื่องดื่มรังนกสูตรไม่มีน้ำตาล เครื่องดื่มรังนกผสมคอลลาเจน
ปัจจุบันรังนกของไทยมีทั้งรังนกจากถ้ำธรรมชาติ และรังนกจากการเลี้ยง อย่างไรก็ตามเนื่องจากความต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศมีอยู่มาก ทำให้รังนกแท้มีปริมาณไม่เพียงพอกับความต้องการบริโภคของตลาด จึงมีผู้ฉวยโอกาสผลิตรังนกปลอมขึ้น
ดังนั้น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดย สำนักคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการให้บริการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการด้านอาหารของประเทศที่ได้รับการรับรองความสามารถตามมาตรฐานสากล ISO/IEC 17025:2017 จึงเปิดให้บริการตรวจเอกลักษณ์ทางเคมี โดยเทคนิค Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FT-IR) สามารถบอกได้ว่าเป็นรังนกแท้หรือไม่ รวมทั้งตรวจวิเคราะห์สารสำคัญ ได้แก่ กรดไซอะลิค กลูโคซามีน กาแลคโตซามีน
ทั้งนี้ที่ผ่านมาในปีงบประมาณ 2568 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้ให้บริการตรวจเอกลักษณ์รังนก จำนวน 269 ตัวอย่าง แบ่งเป็นวัตถุดิบรังนก จำนวน 29 ตัวอย่าง พบว่าทุกตัวอย่างเป็นรังนกแท้ เมื่อเปรียบเทียบ Infrared spectrum กับรังนกนางแอ่น และเครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป จำนวน 235 ตัวอย่าง พบว่ามีส่วนประกอบของรังนกนางแอ่นในผลิตภัณฑ์ จำนวน 204 ตัวอย่าง (ร้อยละ 87) ไม่มีรังนกนางแอ่นเป็นส่วนประกอบ จำนวน 31 ตัวอย่าง (ร้อยละ 13) ตรวจวิเคราะห์กรดไซอะลิค จำนวน 11 ตัวอย่าง ไม่พบกรดไซอะลิค จำนวน 2 ตัวอย่าง (ร้อยละ 18) พบกรดไซอะลิค ในช่วง น้อยกว่า 0.1-1.63 กรัมต่อกิโลกรัม จำนวน 9 ตัวอย่าง (ร้อยละ 82)
คำแนะนำการเลือกซื้อวัตถุดิบรังนก ซื้อจากผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายที่น่าเชื่อถือมีหลักแหล่งที่แน่นอน สำหรับผลิตภัณฑ์ที่เป็นเครื่องดื่มรังนก ให้ตรวจสอบฉลากว่ามีข้อมูล เลขสารบบอาหาร ผู้ผลิตหรือข้อมูลอื่น ๆ ครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด
ในกรณีที่สงสัยว่าเป็นรังนกจริงหรือไม่ หรือต้องการตรวจวิเคราะห์กรดไซอะลิคในรังนก สามารถส่งตัวอย่างตรวจวิเคราะห์ได้ที่ศูนย์รวมบริการ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ทั่วประเทศ
