ตรวจสุขภาพประจำปีเจอก้อนในปอด ผู้สูงอายุไม่สูบบุหรี่ น้ำหนักไม่ลด พบปอดอักเสบจากเชื้อรา คนไข้ให้ประวัติล้างขี้นกพิราบที่ระเบียงและขอบหน้าต่างเป็นประจำ เคราะห์ดีที่เชื้อราไม่ได้กระจายออกปอด เคสนี้ต้องกินยาต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน
วันนี้ (12 ม.ค.69) นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ แพทย์เฉพาะทางด้านโรคระบบการหายใจและผู้ป่วยหนัก ใช้พื้นที่เฟซบุ๊กส่วนตัวให้ข้อมูลด้านสุขภาพและโรคภัย โดยยกเคสผู้ป่วย เพศหญิง ชาวไทย อายุ 84 ปี ไม่สูบบุหรี่ ไม่ไอ ไม่มีไข้ ไม่เหนื่อย ไม่เบื่ออาหาร น้ำหนักไม่ลด ไม่ปวดศีรษะ ช่วยตัวเองได้ เป็นโรคความดัน ไขมัน เบาหวาน มาตรวจร่างกายประจำปี
ผลตรวจร่างกาย ไม่มีไขั ฟังปอดปกติ เอกซเรย์ปอด มีเงาผิดปกติปอดข้างขวาด้านบนจากเคยป่วยเป็นวัณโรค และมีก้อนขนาด 1.9 x 1.9 เซนติเมตรที่ปอดข้างขวาด้านล่าง ก้อนนี้เป็นก้อนใหม่เพิ่งพบครั้งแรก ปีที่แล้วไม่มีก้อน เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปอด พบก้อนขนาด 3.0 × 2.4 × 2.0 เซนติเมตรที่ปอดข้างขวาด้านล่าง ผลตรวจเลือด ค่ามะเร็งทุกตัวปกติ
เจาะก้อนด้วยเข็ม ส่งชิ้นเนื้อตรวจพยาธิวิทยา พบปอดอักเสบจากเชื้อราคริปโตค็อกคัส ตรวจเลือดหาคริปโตค็อกคัสแอนติเจนให้ผลบวก titer 1 : 20 ทำคอมพิวเตอร์สมอง และเจาะน้ำไขสันหลังปกติ ไม่พบเชื้อราคริปโตค็อกคัสกระจายเข้าเยื่อหุ้มสมองเคสนี้ หมอวินิจฉัยว่า ปอดอักเสบจากติดเชื้อราคริปโตค็อกคัส ให้การรักษาด้วยยาต้านเชื้อรา fluconazole ให้กินต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน
แพทย์ซักประวัติ ทราบว่าที่บ้านของผู้ป่วยเป็นตึก 4 ชั้น ผู้ป่วยอาศัยอยู่ในห้องชั้น 2 ที่บ้านเลี้ยงนกพิราบหลายตัวบนดาดฟ้าหลายปีแล้ว มีนกพิราบมาเกาะที่ระเบียงและขอบหน้าต่างห้องผู้ป่วยเป็นประจำ ผู้ป่วยชอบทำความสะอาดมูลนกพิราบติดที่ระเบียงและขอบหน้าต่าง
ผู้รายนี้หายใจสปอร์ของเชื้อราคริปโตค็อกคัส นีโอฟอร์แมนส์ (Cryptococcus Neoformans) จากมูลนกพิราบเข้าไปในปอด ทำให้เกิดปอดอักเสบลักษณะเป็นก้อน โชคดีที่เชื้อราไม่ได้กระจายออกนอกปอดเนื่องจากร่างกายยังแข็งแรง มีภูมิคุ้มกันดี
จากผู้ป่วยเคสนี้ หมอมนูญแนะนำให้ทุกคนอยู่ห่าง ๆ และหลีกเลี่ยงทำความสะอาดมูลนกพิราบ ถ้าจำเป็นต้องทำความสะอาด ต้องใส่หน้ากากอนามัย ถ้าเป็นไปได้ควรใส่ชนิด N 95 เพื่อป้องกันการหายใจสปอร์เชื้อราเข้าปอด
