เวลา 12.54 น. วันนี้ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เสด็จไปยังอาคารวิทยาลัยแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ทรงบรรยายพิเศษ เรื่อง "การเกิดโรคมะเร็ง หรือ Oncogenesis" พระราชทานแก่ นักศึกษาหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2563) วิทยาลัยแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน รุ่นที่ 4 ชั้นปีที่ 3 ประจำปีการศึกษา 2568 เป็นครั้งที่ 2
โรคมะเร็ง เป็นโรคที่มีการเสียชีวิตอันดับหนึ่งของไทย และมีแนวโน้มที่จะมีอุบัติการณ์เพิ่มขึ้นทุกปี การสร้างองค์ความรู้ในกระบวนการเปลี่ยนแปลงของยีนที่มีชื่อว่า "โปรโต-อองโคยีน" ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมความปกติของการเจริญและการแบ่งเซลล์ในร่างกายมนุษย์ จะทำให้นักศึกษาแพทย์ เข้าใจพื้นฐานสาเหตุการเกิดโรคมะเร็ง ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จนถึงสามารถวินิจฉัยความผิดปกติ หรือการเจ็บป่วยได้อย่างแม่นยำ
โดยครั้งนี้ ทรงบรรยายเรื่อง การเกิดโรคมะเร็ง หัวข้อ ยีนก่อมะเร็งกับการควบคุมการเจริญของเซลล์ และยีนยับยั้งการเกิดมะเร็ง ซึ่งมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในกระบวนการเกิดโรคมะเร็ง เมื่อเกิดการกลายพันธุ์ของยีนที่ควบคุมการเจริญของเซลล์ ไปเป็นยีนก่อมะเร็ง จะส่งผลให้เซลล์มีการแบ่งตัวแล้วเจริญอย่างรวดเร็ว จนไม่สามารถควบคุมได้ ทำให้เกิดเซลล์มะเร็งในที่สุด ทรงยกตัวอย่างการเกิดยีนมะเร็งจากไวรัส โดยที่ยีนของไวรัสแทรกเข้าไปในยีนของเซลล์และเข้าควบคุมการทำงานของยีน การเกิดการกลายพันธุ์ของยีน การย้ายตำแหน่งของโครโมโซม รวมทั้งการเพิ่มจำนวนของยีนที่พบในมะเร็งต่างชนิดกัน ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของยีนปกติให้เป็นอองโคยีน หรือยีนก่อมะเร็งได้
นอกจากยีนมะเร็งแล้ว ยังมียีนยับยั้งการเกิดมะเร็ง p53 ซึ่งพบว่ามีการกลายพันธุ์ของยีนนี้บ่อยที่สุดในมะเร็งที่พบในคน โดยมีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งหลอดอาหารและมะเร็งลำไส้ การกลายพันธุ์นี้อาจเกิดจากกรรมพันธุ์ หรือถูกกระตุ้นจากปัจจัยภายนอก ความเข้าใจในเรื่องยีน ตลอดจนกลไกและความเปลี่ยนแปลงในระดับของเซลล์ และระดับของยีน จะนำไปสู่การรักษาในแนวใหม่ ที่จะตรงกับลักษณะของโรค โดยเป็นเป้าหมายในการใช้ยาที่ตรงเป้า ไปจนถึงการพัฒนายาและการรักษาที่มีประสิทธิภาพที่ดีขึ้น